پیوندها   |  درباره ما   |  RSS   |  جستجوی پیشرفته  
  صفحه اول     ارسال خبر به اندیشه ها     خبرنامه پیامکی  
یکشنبه، 23 خرداد 1400 - 22:26   
  تازه ترین اخبار:نگاهی به جایگاه نفت در اقتصاد روسیه     نقش موثر دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در امور دادرسی     منافع ملی در احترام ملت به نمایندگان مجلس خبرگان رهبری است     ضرورتهای ایجاد سامانه ساماندهی به زراعت در ایران          سرنوشت محتوم همه شرکتهای دولتی      گزارشی از سفر حجت السلام حمید شهریاری نامزد مجلس خبرگان +تصاویر      زندگی نامه حجت‌الاسلام و المسلمین علیرضا اعرافی کاندیدای خبرگان رهبری     سوابق ارزشمند علمی و اجرایی حجت الاسلام شهریاری نامزد مجلس خبرگان     فعالیت هر جریان سیاسی بدون شناسنامه ضرر دارد      افزایش هزینه ها و بداخلاقی نتیجه نبود احزاب در انتخابات      چرا انتخابات امریکا دو حزبی است؟     نظام انتخاباتی و تأثیر آن بر نظام حزبی در ایران     تحولات بزرگ جهانی با یک حزب بزرگ مردمی در چین     نظام سیاسی چین: انتخابی اما منحصر بفرد     بادامچیان: همکاری دو حزب موتلفه و کمونیست چین در حال افزایش است     محافظ «رجب طیب اردوغان» خودکشی کرد      صداوسیما چه تاجی بر سر فرهنگ کشور زد که حالا قرار است بر سر فضای مجازی بزند؟ / برخی دوستان درگیر تصورات غلط هستند / می‌خواهند همه از یک سلیقه و مشی واحد تبعیت کنند      در نخستین جلسه دادگاه امیرانتظام چه گذشت؟ / قاضی: اطمینان می‌دهم حقی از شما ضایع نخواهد شد/ بازرگان: اگر کسی باید محاکمه شود، آن من هستم      احمد خاتمی: رای دادن، رأی «آری» مجدد به نظام جمهوری اسلامی است       
سایت خبری تحلیلی اندیشه ها
 
قانون اساسی با تغییرات سال 1368
متن کامل قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی همراه با تغییرات سال 1368
متن کامل قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی همراه  با تغییرات سال 1368
 
احزاب
  منافع ملی در احترام ملت به نمایندگان مجلس خبرگان رهبری است
  
 
آخرین مطالب
  نگاهی به جایگاه نفت در اقتصاد روسیه
  نقش موثر دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در امور دادرسی
  منافع ملی در احترام ملت به نمایندگان مجلس خبرگان رهبری است
  ضرورتهای ایجاد سامانه ساماندهی به زراعت در ایران
  
  سرنوشت محتوم همه شرکتهای دولتی
  گزارشی از سفر حجت السلام حمید شهریاری نامزد مجلس خبرگان +تصاویر
  زندگی نامه حجت‌الاسلام و المسلمین علیرضا اعرافی کاندیدای خبرگان رهبری
  سوابق ارزشمند علمی و اجرایی حجت الاسلام شهریاری نامزد مجلس خبرگان
  فعالیت هر جریان سیاسی بدون شناسنامه ضرر دارد
  افزایش هزینه ها و بداخلاقی نتیجه نبود احزاب در انتخابات
  چرا انتخابات امریکا دو حزبی است؟
  نظام انتخاباتی و تأثیر آن بر نظام حزبی در ایران
  تحولات بزرگ جهانی با یک حزب بزرگ مردمی در چین
  نظام سیاسی چین: انتخابی اما منحصر بفرد
  بادامچیان: همکاری دو حزب موتلفه و کمونیست چین در حال افزایش است
  صداوسیما چه تاجی بر سر فرهنگ کشور زد که حالا قرار است بر سر فضای مجازی بزند؟ / برخی دوستان درگیر تصورات غلط هستند / می‌خواهند همه از یک سلیقه و مشی واحد تبعیت کنند
  محافظ «رجب طیب اردوغان» خودکشی کرد
  در نخستین جلسه دادگاه امیرانتظام چه گذشت؟ / قاضی: اطمینان می‌دهم حقی از شما ضایع نخواهد شد/ بازرگان: اگر کسی باید محاکمه شود، آن من هستم
  احمد خاتمی: رای دادن، رأی «آری» مجدد به نظام جمهوری اسلامی است
  معرفی ۲۵ هزار و ۴۹۷ مشمول استخدام به دانشگاه فرهنگیان/ اجرای قانون تعیین تکلیف معلمان حق التدریس و آموزشیاران
  کمیل خجسته: هدف تبیان، رفع نیازهای خانواده‌های ایرانی از طریق خلق ایده‌های نوآورانه است
  مردم بابت روغن نباتی خاطرجمع باشند/ ذخیره 40 هزارتن سیب و پرتقال برای تنظیم بازار شب عید
  استقامت در مسیر کشف مریخ
  حقوق کودکی
  اعتراض فلسفه‌ورزان به توافقی‌شدن دستمزد کارگران
  یک جنگجو
  مبارزه با ویروس انگلیسی
  استقلال ضعیف‌ترین تیم در جدال بالانشینان
  آذری‌جهرمی: از توهین استقلالی‌ها ناراحت نمی‌شوم
  چرا شهریار مغانلو به درد پرسپولیس نمی‌خورد؟
  کلاهبرداری با عنوان کمک به زلزله‌زدگان
  پشت پرده حذف شبانه شادی پریدر از فدراسیون شطرنج
  کلاهبرداری به بهانه تورهای مسافرتی
  برگزاری جشنواره‌ای برای آوازهای کاری
  آنتن، برترین پلتفرم اشتراک‌گذاری محتوای دیجیتال ایران
  نقش دفاتر حمایت از کودکان در مقابله با کودک‌آزاری
  زلزله سی‌سخت: گسلی توی زمین و گسلی روی زمین
  موسیقی تولید انبوه نیست
  نگاهی به موسیقی-٢٢
  زیبایی‌ هولناک
  زیر آسمان فیروزه‌ای
  آیا سینما با سرمایه‌های شخصی سر پا می‌ماند؟
  هفته نوزدهم نمایش اینترنتی «چهار ایده، چهار فیلم»
  اصالت هنرمند
  بشیری: «دشت خاموش» در هنر و تجربه اکران خواهد شد
  واردات خودروهای پلاک مناطق آزاد بر اساس مصوبه کمیسیون تلفیق آزاد شد
  بازدید وزیر صمت از تأسیسات خط انتقال آب خلیج فارس به چادرملو
  پارت؛ کارآفرین برتر ملی سال
  هر کارت ملی یک روغن!
  بدون راستی‌آزمایی، بازگشت بی‌اعتبار است
  اتمام رسیدگی به پرونده هواپیمای اوکراینی
  توسعه کشور با حذف و نادیده‌گرفتن یکدیگر پیش نمی‌رود
  تحریم‌ها را بردارند، مسائل حل می‌شود
  اعتراض فلسفه‌ورزان به توافقی‌شدن دستمزد کارگران
  ادعای اعلام دیرهنگام ورود کرونا‌ به ایران، دروغ است
  آماده نقش‌آفرینی شوید
  آب خلیج فارس به‌زودی به اردکان و استان یزد می‌رسد
  بورس به کجا می‌رود؟
  اصلاح‌طلبان انتخابات و راه پیش‌رو
  ورود سالانه 7 میلیون پرونده به دستگاه قضائی
  ورود 13 میلیون پرونده به دادگستری در یکسال
  17میلیون پرونده جاری در دستگاه قضائی ایران
  حکم تشکیل دولت موقت به آقای مهدی بازرگان
  جهانگیری: روش‌های فروش خودرو در چارچوب منطقی انجام شود نه به صورت قرعه کشی
  مهار تجویز بی‌رویه دارو از طریق اجرای همه‌جانبه "نسخه‌‌نویسی الکترونیک"
  نقل و انتقال معلمان در چه شرایطی امکان‌پذیر است؟
  کشورهای دنیا برای بازگشایی مدارس چه کردند؟/ روایت مواجهه کشورها با تحصیل کودکان
  جزئیات استخدام‌های‌ جدید‌ در آموزش و پرورش/ از جذب ۲۵ هزار خدمتگزار و سرایدار تا تعیین تکلیف مطالبات معلمان
  چگونه نوآوری اجتماعی فقر را کاهش می‌دهد
  گوشی قدرتمند نسل پنجم تولید شد
  چین خورشید را اکتشاف می‌کند
  کرونا جان افراد «چاق» را بیشتر می‌گیرد/کووید 19 در چربی غذا بیشتر زنده می‌ماند
  عیدی امسال کارگران بین ۳.۸ تا ۵.۷ میلیون تومان+جدول
  تهران| کشف حدود ۷۰۰۰ دستگاه "ماینر" از یک آپارتمان
  رحمانی‌فضلی:‌ تلاش می‌کنیم مردم در ایام باقیمانده دولت در آرامش باشند/ لازم است انتخابات با مشارکت بالا داشته باشیم
  چرا ایران، دومین دارنده منابع گاز دنیا، دچار کمبود گاز شد؟
  حاشیه‌ دیدار آلومینیوم اراک و پرسپولیس| بازگشت شیری به ترکیب اصلی سرخپوشان/سید جلال نیمکت‌نشین شد
  عبدی بهترین مهاجم لیگ قهرمانان آسیا 2020 شد
  رئیس مرکز روابط عمومی وزارت اقتصاد منصوب شد
ادامه آخرین مطالب
- اندازه متن: + -  کد خبر: 93900صفحه نخست » آخرین اخبارسه شنبه، 7 مرداد 1399 - 18:40
مقایسه تطبیقی آرای نائینی و جوادی‌آملی درباره اهداف تأسیس حکومت اسلامی
  
سایت خبری تحلیلی اندیشه ها:

هدف حکومت اسلامی؛ دو پارادایم و دو کارکرد؛

 

اگر چه میرزای نائینی بیشتر در شرایط عینی سخن گفته است و آیت‌الله‌ جوادی آملی بیشتر ترجیح داده است تا در سپهر فلسفی خود مسأله هدف حکومت را بررسی نماید اما در عین حال در بین نظرات این دو عالم دینی، هم‌پوشانی‌هایی دیده می‌شود. از جمله هر دو عالم بر رفع جهالت و توجه به اخلاق و دین تأکید می‌کنند.

شبکه احتهاد: تشکیل حکومت اسلامی در دوره غیبت امام یکی از مسائل جدید و یا همان مستحدثه در فقه شیعه است که خصوصا پس از صفویه تا به امروز ذهن علما را به خود مشغول کرده است. آیا اجرای احکام متوقف بر تشکیل حکومت است؟ آیا تشکیل حکومت مشروع است؟ آیا اوامر حاکم و یا قوانین عرفی وجه شرعی نیز پیدا می‌کند؟ آیا فقیه ولایت برای اجرای احکام و حدود شرعی دارد؟ حیطه ولایت فقیه تا چه اندازه است؟ مطلقه یا مقیده؟ و سؤالاتی از این دست که هنوز هم در فضای فکری جامعه وجود دارد و نظرات مختلف و گاه ضدّ و نقیضی درباره آن رد و بدل می‌گردد. اما در شرایط فعلی که حکومت به شکل اسلامی خود تثبیت شده است، بد نیست نگاهی دوباره به این پرسش بیاندازیم که اساسا هدف از تشکیل حکومت اسلامی از دیدگاه خود دین یا علمای دین چیست؟ و بر اساس باورهای دینی، حکومت قرار است کدام مسأله اساسی و بنیادین را حل کند؟ منظور ما در این پرسش از هدف، اهداف کلان و اصولی تشکیل حکومت است که بنیان فلسفی حکومت را تشکیل می‌دهد و مسائلی همچون «اجرای احکام شرعی» «زنده کردن حدود الهی» و «پاس داشتن شعائر دینی» از زیر مجموعه‎‌های این امر کلی محسوب می‌گردد.

مرحوم میرزا محمدحسین نائینی و آیت‌الله‌ جوادی آملی دو تن از فقهایی هستند که در این باب نظرات مدوّن و مشخصی دارند. میرزای نائینی از شاگردان برجسته آخوند خراسانی بود که در نجف می‌زیست و همچون استادش از رهبران مشروطه در ایران به شمار می‌رفت. نائینی نظریات خود را در این باب در رساله «تنبیه الامّه و تنزیه الملّه» تنظیم نموده است.

آیت‌الله جوادی آملی نیز از شاگردان امام خمینی رهبر فقید انقلاب اسلامی ایران به شمار می‌رود. نظرات آیت‌الله جوادی آملی در این باب به صورت خاص در کتاب «ولایت فقیه، ولایت فقاهت و عدالت» تنظیم شده است.

نباید فراموش کرد که دیدگاه این دو عالم دینی در باب حکومت و اهداف آن، در دو بازه زمانی متفاوت و در شرایطی کاملا متفاوت تبیین شده است. آیت‌الله نائینی بیش از یکصد سال پیش از آیت‌الله جوادی آملی و در شرایط هم‌زمان با اوج‌گیری انقلاب مشروطه به نظریه‌پردازی در این باب پرداخته است و تجربه عملی پس از انقلاب مشروطه در تنظیم این رساله در نظر گرفته نشده است. اما نظرات آیت‌الله جوادی در دوره معاصر و پس از پیروزی انقلاب اسلامی تدوین شده است. به دیگر سخن نباید فراموش کرد که مسأله عینی پیش رو در مقابل این دو عالم دینی متفاوت است: یکی در ظرف زمانی پیش از حکومت اسلامی سخن می‌گوید و به حداقل مشروطه‌ای که نظارت علما بر آن باشد رضایت می‌دهد و دیگری در ظرف زمانی پس از انقلاب اسلامی و در زمانی که ولایت مطلقه فقیه حاکم است سخن می‌گوید.

اما به هر حال هر دو نظریه نشأت گرفته از نظریات استادان هر کدام از این دو عالم دینی هستند.

میرزای نائینی و هدف حکومت

هدف حکومت از دیدگاه میرزای نائینی رفع استبداد است و ایشان بر حرام بودن حکومت استبدادی و وجوب مشروطه‌خواهی تأکید می‌ورزد. مرحوم نائینی در ابتدای رساله «تنبیه الامّه و تنزیه الملّه»، ضمن تأکید بر اصول دین‌داری، بر هویت اسلامی به عنوان رشته اصلی شکل‌گیری هویت ملّی در حکومت دینی تأکید می‌کند و خودباختگی مسلمانان در مقابل حکومت‌های غربی را متأثر از فراموش کردن ماهیت و واقعیت فرهنگ اسلامی می‌داند.[۱] نائینی پس از این مقدمه کوتاه به این نکته اشاره می‌کند که در دوره تدوین این رساله، یعنی در دوره مشروطه به واسطه خطابه‌های دینی وعاظ و علما، افکار غلط از اذهان مردم پاک شده و مردم به نوعی خودباوری رسیده‌اند و به خاطر حفظ استقلال و کرامت خود، حتی از ریخته شدن خون‌شان ترسی ندارند. نائینی با تأکید بر نقش مثبت مراجع نجف در این راه، هشدار می‌دهد که افراد سلطنت‌طلب مخالف مشروطه نیز از راه دین وارد شده و مردم را از همین مسیر به طرف استبدادخواهی می‌کشانند. در نگاه نائینی استبداد به هیچ وجه ارتباطی با ذات اسلام ندارد و این همان دلیلی است که میرزا رساله‌اش را تدوین نموده است: «تنبیه امت به ضروریات شریعت و تنزیه ملّت از این زندقه و الحاد و بدعت.»[۲]

ماهیت حکومت استبدادی از دیدگاه نائینی

میرزای نائینی با تأکید بر لزوم وجود اصل حکومت به عنوان یک اصل مورد قبول همه علما و مردم، حکومت را به دو نوع مشروع و غیر مشروع تقسیم می‌کند. حفظ استقلال با محوریت دین یا وطن نکته دیگری است که وی بر آن تأکید می‌نماید و معتقد است اگر حکومت وابسته به غیر باشد به نابودی کشیده خواهد شد. نائینی دو نوع حکومت را برمی‌شمارد: استبدادی و مشروطه.

حکومت استبدادی از نگاه نائینی، حکومتی است که شاه مالک کلّ حکومت و حتی آحاد مردم است. در چنین حکومتی شاه هر چه خواست انجام می‌دهد، اموال مردم را غصب می‌کند و آن را به هر طریقی که صلاح دانست صرف می‌کند. نائینی این نوع حکومت را حکومت ارباب و برده تلقی کرده که آن را «تملیکیه، استبدادیه و استعبادیه»[۳] نیز می‌خوانند؛ و  حاکم در این شکل از حکومت «ظالم» و مردم «أرقّاء و اذلّاء»(بندگان و ذلیل‌شدگان) نامیده می‌شوند.[۴] وی تأکید می‌کند که اصل مسأله استبداد به «خداپنداری» حاکم باز می‌گردد و ممکن است این مسأله به حدی برسد که حاکم نیز خود را خدا پندارد و مردم که بر دین حاکم هستند، هر چه او بگوید می‌پذیرند و همان‌طور نیز عمل می‌کنند.

نائینی در مقابل حکومت استبدادی، حکومت مشروطه یا مقیده را قرار می‌دهد. حکومتی که اساس سلطنت در آن بر محدودیت سلطان است و از نظر ماهیت و لوازم با حکومت استبدادی کاملا متفاوت است. در چنین حکومتی حاکم حق ندارد همانند حاکم مستبد عمل کند و به همین دلیل است که این حکومت را «مقیده، عادله، مسؤوله و دستوریه»[۵] می‌نامند که مردم در چنین حکومتی «متنعّم» و «احرار» خواهند بود.

وی حقیقت مشروطه را ولایت دانسته و تأکید می‌کند که مشروطه به معنای عدم تعدّی به محدوده مردم و قوانین آنها است و حاکم مردم باید همانند امام معصوم دارای درجه پایین‌تری از عصمت باشد که بتواند قوانین مقیده را رعایت کرده و مبتلا به شهوت نباشد تا به حق مردم تجاوز ننماید. اما از آنجا که در عمل، کمتر کسی است که این عصمت را داشته باشد و عادلانه حکومت کند، باید دو کار اساسی انجام داد: ۱٫ تعریف قانون دقیق که در کتب سیاسی قدیم، از آن به عنوان قانون اساسی یاد شده است. ۲٫ قرار دادن هیأت نظارتی متشکل از افراد دل‌سوز و خیرخواه مملکت برای نظارت بر حسن اجرای قانون توسط دولت‌مردان. نائینی تصریح می‌کند در صورتی که این دو اصل به طور شایسته رعایت نشود، دوباره به حکومت استبدادی دچار خواهیم شد. از دیدگاه او هیأت نظارت باید مشتمل بر افرادی باشد که یا خودشان مجتهد باشند و یا از مجتهد جامع‌الشرایط، اذن و اجازه داشته باشند.

استبداد دینی

از جمله مسائل پیش روی نائینی که وی در چند جای رساله خود به نقد آن می‌پردازد مسأله استبداد دینی است. این مسأله از آن رو بوده است که گروهی از مخالفان مشروطه روحانیونی بودند که با تکیه بر آیات و روایات، به مخالفت با مشروطه‌خواهی برخاسته و آن را غیرشرعی قلمداد می‌نمودند و به تعبیر میرزای نائینی استبداد دینی به کمک استبداد سیاسی آمده و آن را توجیه می‌کرد.[۶]نائینی صریحا به مخالفت با این گروه از روحانیون برخاسته و با کلمات تندی آنان را عتاب می‌کند و می‌گوید همان‌طور که پذیرش استبداد سیاسی که مستلزم عبودیت حاکم جائر است حرام است، پذیرش تزویر دینی نیز که به حمایت از استبداد سیاسی بر می‌خیزد حرام است.[۷] نائینی در این‌باره می‌گوید:

«ظاهر است که چنانچه گردن نهادن به ارادت دل‌بخواهانه سلاطین جور در سیاسات ملکیه عبودیت آنان است، همین‌طور گردن نهادن به تحکمات خودسرانه رؤسای مذهب و ملل هم که به عنوان دیانت ارائه می‌دهند عبودیت آنان است.»[۸]

فقیه نائینی همچنین در جای دیگر، به نقد علمای استبدادخواه می‌رود و می‌گوید:

«باز هم جهله و ظالم‌پرستان عصر و حاملان شعبه استبداد دینی، درجه همدستی با ظالمین را به آخرین نقطه منتهی و سلب فعالیت ما یشاء و حاکمیت ما یرید و مالکیت رقاب و عدم مسؤولیت عمّا یفعل از جائرین را با اسلامیت و قرآن منافی شمردند؛ همانا بر طبق اراده استبدادیه خود و محض همدستی با جائرین، مذهبی تازه اختراع نموده، اسمش را اسلام و اساسش را با تشریک طواغیت امت با ذات احدیت تقدّست اسمائه در صفات مذکوره مبتنی ساختند و کتاب جور و استبدادی هم که… از کفرستان روسیه بر ایشان نازل… قرآن آسمانیش خواندند.»[۹]

پاسخ به استبدادخواهان

بخش مهمی از سخنان میرزای نائینی به نقد اشکالاتی اختصاص دارد که از طرف روحانیون استبدادخواه که نائینی آنان را «مفت‌خوران معمم»[۱۰] و «ظالم‌پرست»[۱۱] می‌نامد اختصاص دارد. از جمله این اشکالات آن بود که آزادی‌خواهی به بی‌قیدی و لاابالی‌گری و کنار گذاشتن شریعت الهی می‌انجامد. نائینی در نقد این سخن توضیح می‌دهد که ذات حکومت در اسلام از باب ولایت است و حاکم والی امانت‌دار است و نه مالک جان و مال مردم و فعّال مایشاء، و از صدر اسلام تا دوره خلفا شکل حکومت به همین شکل بود ولی از دوره بنی‌امیه به شکل استبدادی در آمد. نایینی تصریح می‌کند که هدف اصلی آزادی از استبداد حاکمیت است و نه آزادی از بند عبودیت الهی:

«مقصد هر ملّت، چه متدین به دین و ملتزم به شریعتی باشند و یا آن که اصلا به صانع عالم هم قائل نباشند، تخلّص از این رقیت و استنقاذ رقاب‌شان از این اسارت است؛ نه خروج از رقبه عبودیت الهیه جلّت آلائه، و رفع التزام به احکام شریعت و کتابی که بدان تدین دارند.»[۱۲]

اشکال دیگری که استبدادطلبان مطرح می‌نمودند درباره مساوات همه مردم در برابر قانون بود. نائینی توضیح می‌دهد که قانونی که او از آن سخن می‌گوید، قانون اسلامی است و بنابراین وقتی قرار است که همه در مقابل قانون یکسان باشند، یعنی همه در مقابل قانون اسلام یکسان هستند. نایینی در دفاع از اصل مساوات می‌گوید:

«اساس عدالت و روح تمام قوانین سیاسیه عبارت از این مساوات و قیام ضرورت دین اسلام بر عدم جواز تخطی از آن از بدیهیات است.»[۱۳]

مغالطه دیگری که استبدادطلبان مطرح می‌نمودند این بود که ما فقط در مقابل قانون شرع تسلیم می‌شویم و نه قانونی که توسط مردم وضع شده است. آنان معتقد بودند «دین ما اسلام، و قانون‌مان قرآن آسمانی و سنت پیغمبر آخرالزمان(ص) است» و «تدوین قانون دیگری در بلد اسلام بدعت و در مقابل صاحب شریعت دکان باز کردن است و التزام به آن هم، چون بدون ملزم شرعی است، بدعتی دیگر»[۱۴] است.

نائینی این شبهه را هم‌ردیف سخنان اخباریون در مقابل دستگاه مجتهدان می‌داند و به این مسأله می‌پردازد که آنچه که حرام است، بدعت‌گذاری و تشریع است والا اگر چنین چیزی اتفاق نیافتد کار حرامی نیز صورت نگرفته است. به‌ علاوه ایشان بر لزوم و وجوب قانون از باب مقدمه واجب استدلال می‌کند و معتقد است زمانی که نظام‌بخشی به جامعه مبتنی بر قانونی باشد پس این قانون از باب مقدمه واجب، واجب می‌شود. البته قانونی که بر اساس قانون شرع تنظیم شده است و بدعتی در آن نباشد.

چهارمین اشکالی که نائینی در صدد پاسخ‌گویی بدان برمی‌آید و به تفصیل به آن می‌پردازد به مسأله نظارت مجلس بر اجرای قانون توسط مجریان آن باز می‌گردد. منتقدان مشروطه معتقد بودند اگر چه مسأله سیاست از باب ولایت است، اما مجری آن باید مجتهدان عادل و نواب عام امام زمان(عج) باشند و مردم عوام حتی به اسم نماینده مجلس، حق دخالت در این مسائل را ندارند. نائینی در پاسخ به این اشکال از حق عامه مردم در قبال مالیاتی که به دولت می‌دهند دفاع می‌کند. در عین حال متذکر می‌شود که در این‌گونه مسائل دخالت شخص فقیه لازم نیست، بلکه اذن او در صحت و مشروعیت کفایت می‌کند. به‌علاوه اگر فقها و نواب عام امام زمان(عج) نتوانند شخصا وارد اینگونه مسائل که از باب ولایت است شوند، این ولایت ساقط نمی‌شود بلکه نوبت به مؤمنین عادل می‌رسد و اگر آنان نیز این توانایی را نداشتند، به اتفاق همه فقهای امامیه نوبت به فسّاق مسلمین می‌رسد[۱۵] تا کار روی زمین نماند.

نیروهای تقویت کننده استبداد

میرزای نائینی که هدف حکومت را برچیدن استبداد قلمداد می‌کند، در خاتمه کلام خود قوایی را که استبداد برای رشد خود بر آن تکیه می‌کند بر می‌شمارد. نائینی اصل و ریشه این نیروها را «جهالت و بی‌علمی ملت به وظایف سلطنت و حقوق خود»[۱۶] معرفی می‌نماید و می‌گوید:

«جهل… منشاء و منبع تمام شرور و موصل به اسفل درکات است. جهل است که انسان را به بت‌پرستی و تشریک فراعنه و طواغیت با ذات احدیت تعالی شأنه در اسماء و صفات خاصه الهیه عزّ اسمه وا می‌دارد. به‌واسطه جهل است که انسان بیچاره آزادی خدادای و مساواتش در جمیع امور با جبابره و غاصبین حریت و حقوق ملیه را رأسا فراموش و به دست خود طوق رقیتشان را به گردن می‌گذارد؛ و بلکه این اعظم مواهب و نعم الهیه عزّ اسمه و اهمّ مقاصد انبیاء و اولیاء علیهم‌السلام را موهوم می‌شمارد.»[۱۷]

نائینی دومین قوه استبداد را «استبداد دینی» می‌داند و در نقد آن، وظیفه اصلی استبداد دینی را توجیه دینی استبداد سیاسی با استفاده از جهالت مردم می‌داند و تأکید می‌کند که این کار نوعی شرک و مصداقی از آیه ۳۲ سوره توبه[۱۸] است.

سومین نیروی استبداد، شاه‌پرستی است. نائینی توضیح می‌دهد که شاه‌پرستی موجب می‌شود که تمام ترفیع‌ها و کسب درجه‌های علمی و اجرایی در کشور با توجه به ابراز ارادت به شاه تعیین گردد. نائینی این مسأله را دلیل اصلی ریشه کن نشدن جهل و پس‌رفت کشور و نیازمند شدن به حمایت خارجی می‌داند و می‌گوید:

«نفوذ شاه‌پرستی در مملکت است که نادانی و جهالت عمومیه را بی‌علاج و ریشه علم و دانش و سایر موجبات سعادت و حیات ملّی را به واسطه عدم فایده و بلکه مضر به ترقی بودن به کلّی از مملکت برمی‌اندازد.»[۱۹]

چهارمین نیروی استبداد ایجاد اختلاف در بین مردم توسط حاکم مستبد است که غالبا توسط قوای استبداد دینی انجام و مقداری هم به شاه‌پرستی مرتبط می‌شود. نائینی در اینجا به آیه ۳ سوره قصص استناد می‌کند که سیاست فرعون را ایجاد تفرقه در بین مردمش معرفی می‌نماید.

میرزای نائینی همچنین به اعمال فشار روحی و شکنجه  به عنوان پنجمین نیروی استبداد اشاره می‌کند. ششمین نیروی استبداد از نگاه وی، عادی شدن استبداد و جریان آن در میان گروه‌های مختلف بزرگان ملّت است. و هفتمین نیروی استبداد استفاده نکردن از نیروهای دلسوز و به جای آن به کار گرفتن نیروهایی است که قوای درونی را علیه خودش به کار می‌گیرند.

ریشه کن کردن نیروهای استبداد

نائینی تنها به ذکر نیروهای استبداد اکتفا نمی‌کند و روش ریشه کن کردن هر کدام از آنها را نیز بیان می‌کند. ایشان در باب جهل، بر ریشه‌کنی جهل را از هر طریق ممکن تأکید می‌کند و می‌گوید:

«هر کس در این وادی قدم نهد و در این صدد برآید، خواه صاحب جریده باشد، یا اهل منبر یا غیر ایشان، هر که باشد باید … به رفع جهالت و تکمیل عملیات و تهذیب اخلاق ملّت همّت گمارد.»[۲۰]

وی تأکید می‌کند که این مسأله باید به دور از هرگونه ایجاد حساسیت و موضع‌گیری در مقابل فرد و یا افرادی باشد که حاکمیت‌شان تهدید می‌شود و حتی باید به ذکر کلیات اکتفا شود تا تشنجی در جامعه ایجاد نشود.

نائینی در باب حلّ مسأله استبداد دینی نیز که سخت‌ترین مشکل از دیدگاه ایشان است، راه حل را مسدود می‌داند و تنها بر آگاهی مردم از غیرشرعی بودن استبداد تأکید می‌کند.

ایشان همچنین در باب حل مشکل سوم یعنی شاه‌‌‌پرستی، نیز بر همین مسأله تأکید می‌کند و تأکید می‌کند:

«تا شجره ملعونه استبداد برقرار و بنیان استعباد در مملکت استوار است، سلب این قوه و تبدیلش به علم و دانش از محالات [است].»[۲۱]وی تنها به اظهار امیدواری بسنده می‌کند که مسلمانان با تکیه بر دو اصل امر به معروف و نهی از منکر خود را از قید استبداد غیرشرعی و شاه‌پرستی آزاد کنند.

نائینی در باب ایجاد اتحاد میان مردم این مسأله را به لحاظ عقلی و شرعی لازم می‌شمرد و تأکید می‌کند که حکمت بسیاری از عبادات همچون نماز جمعه و جماعات و تشویق برای برپایی و حضور در اجتماعاتی همچون تشییع جنازه، تسلیت گفتن به مصیبت دیده، عیادت مریض، کمک برای حل مشکلات مردم و… نیز برای حفظ یکپارچگی جامعه اسلامی است. میرزای نائینی بر لزوم تهذیب اخلاقی برای تقویت روحیه ایثار دست می‌گذارد و آن را «اولین وظیفه پس از رفع جهالت امت و تشریح حقیقت استبداد و مشروطیت و مساوات و حریت»[۲۲] می‌داند و می‌گوید:

«مبدأ تفرّق کلمه و تشتت اهواء و اختلاف آراء به همان رذیله خودخواهی و نفس‌پرستی و حرکت بر طبق اغراض شخصیه و تقدم و تحکم آنها بر مصالح و اغراض نوعیه منتهی است.»[۲۳]

نائینی از بین بردن دیگر نیروهای استبداد را از بین بردن حکومت استبدادی می‌داند و در پایان سخن خودش دوباره بر لزوم قانون و نظارت مجلس تأکید می‌کند و می‌گوید:

«تا قانون جامع وظایف تمام طبقات در مملکت مجری و عدم تفرقه بین قوی و ضعیف در احکام به حدّی که «لایطمع القوی فی باطله و لاییأس الضعیف من حقّه» مستحکم نباشد، زورگویی اقویاء مملکت … بر ضعفا بلاعلاج باشد.»[۲۴]

اهداف حکومت اسلامی از دیدگاه آیت‌الله‌ جوادی آملی

با نگاهی گذرا به منظومه فکری آیت‌الله جوادی آملی می‌توان به این واقعیت پی برد که فضای فکری ایشان با آیت‌الله نائینی تفاوت‌های مهمی دارد. مهم‌ترین این تفاوت‌ها را شاید بتوان در شیفت پارادایمی که در نتیجه انقلاب اسلامی در فضای گفتمانی پس از انقلاب اسلامی رخ داد مشاهده نمود. خصوصا آنکه میرزای نائینی در پارادایم مشروطه‌خواهی سخن می‌گفت و تمرکز خود را بر تئوریزه کردن رفع استبداد و مشروعیت مشروطه گذاشته بود، اما آیت‌الله جوادی آملی در سال‌های پس از انقلاب اسلامی از ولایت فقیه و حضور مستقیم مردم تحت توجه فقیه سخن می‌گوید. در این پارادایم جدید، آیت‌الله جوادی آملی مهم‌ترین اهداف حکومت اسلامی را دو هدف اصلی می‌داند:

اول) راهنمایی انسان‌ها به سوی «خلیفهالله» شدن و تهیه مقدمات این سیر و سلوک مردم.

دوم) تبدیل کشور اسلامی به «مدینه فاضله» و نمونه کامل یک تمدّن راستین و تبیین اصول صحیح روابط داخلی و خارجی.

به دیگر سخن آیت‌الله هدف اصلی حکومت را در ساختن آرمان‌شهری دینی برای سیر دادن انسان به سوی جانشینی خداوند ترسیم می‌کند و معتقد است چکیده تمام نصوص دینی را می‌توان در این دو اصل یافت. آیت‌الله جوادی تصریح می‌کند:

«نصوص دینی، اعم از آیات قرآن و متون احادیث و نیز سیره معصومین و پیشوایان الهی، گرچه حاوی معارف فراوان و نکات آموزنده زیادی است، لیکن عصاره همین آنها در همین دو رکن یاد شده است.»[۲۵]

در این نگاه، جامعه به مثابه بدن است و انسان جانشین خداوند در جایگاه روح این کالبد بی‌جان قرار دارد. و از همین رو در حقیقت هدف اصلی تعالی جان است و رشد کالبد حکومت و رسیدن آن به تمدّنی مثال‌زدنی، در اصل نتیجه تعالی جان‌هایی است که در این حکومت به کمال و جانشینی الهی رسیده‌اند. آیت‌الله جوادی در این‌باره می‌گوید:

«لازمه خلافت الهی آن است که انسان کامل یعنی خلیفهالله، همه کمال‌های مستخلف عنه را که خداوند جهان است، به اندازه سعه هستی خود فراهم نموده و در همه آن کمال‌های وجود، مظهر خداوند سبحان قرار گیرد و بنابراین آنچه به نام قسط و عدل و نظایر آن به عنوان اهداف حکومت اسلامی یاد می‌شود، اگر چه کمال به شمار می‌آیند، لیکن همه آنها جزء فروعات کمال اصلی‌اند. زیرا انسان متعالی که خلیفه خدا است، مصدر همه آن کمال‌ها خواهد بود.»[۲۶]

در چنین جامعه‌ای است که جان انسان با نور الهی نورانی می‌شود و حکومت اسلامی نیز مصداقی می‌شود از آیه قرآن کریم که می‌فرماید: «کتاب أنزلناه الیک لتخرج النّاس من الظّلمات الی النّور باذن ربهم الی صراط العزیز الحمید»[۲۷] در حقیقت آیت‌الله جوادی معتقد است  تنها مبدأ نور که می‌تواند انسان‌ها را با نور الهی نورانی گرداند «حکومت اسلامی در پرتو قرآن است و کسی که از آن محروم باشد، هیچ نوری نخواهد داشت.»[۲۸]

آیت‌الله جوادی آملی در عین حال اهداف میان مدتی نیز برای حکومت ترسیم می‌نماید. محور استدلال آیت‌الله در این تبیین، بر این مسأله است که اسلام تنها دین حقیقی الهی است[۲۹] و همه پیامبران الهی نیز در حقیقت مبلّغ اسلام بوده‌اند؛ چرا که نزد خداوند دینی جز اسلام از هیچکس پذیرفته نمی‌شود.[۳۰] و از آنجا که حکومت کامل الهی نیز همان حکومت اسلامی است می‌توان نتیجه گرفت که اهدافی که خداوند در قرآن از بعثت انبیای الهی مطرح نموده است، همان اهداف حکومت اسلامی است اما هدف اصلی همان تنظیم جامعه برای نورانی شدن هرچه بیشتر مردم در آن است. و از همین رو اهدافی همچون اقامه قسط و عدل نیز در همان راستا ارزیابی می‌گردد.

لزوم حکومت اسلامی

استدلال‌های آیت‌الله جوادی آملی برای اثبات ضرورت حکومت اسلامی با دلایل میرزای نائینی متفاوت است. اگر میرزای نائینی حکومت را به عنوان یک واقعیت مورد قبول عقلا مورد توجه قرار داد اما آیت‌الله جوادی آملی اساس حکومت را از سیاست جدا نمی‌داند و تمام سخن خود را بر اساس همین مبنا استوار کرده است؛ چرا که وی معتقد است «دین، موعظه و نصیحت و تعلیم محض مسائل فردی بدون اجتماعی، و مسائل اخلاقی و اعتقادی بدون سیاسی و نظامی و مانند آن نیست، بلکه احکام اجتماعی و سیاسی نیز دارد.»[۳۱] در این چارچوب فکری، خداوند تنها به بیان احکام دینی اکتفا نکرده است بلکه آیت‌الله جوادی معتقد است احکام و دستورات دین، زمینه اجرایی نیز دارد و از همین رو «هیچ صاحب شریعتی نیامده است مگر آنکه علاوه بر تبشیر و انذار، مسأله حاکمیت را نیز مطرح نموده است».[۳۲]

به‌علاوه آیت‌الله جوادی آملی از دیدگاه خاص اسلامی نیز مسأله حکومت را لازم می‌شمارد و می‌گوید:

«اگر اسلام نظارت و ارشاد و امر به معروف و نهی از منکر و جهاد و دفاع دارد، اگر حدود و مقرّرات و قوانین اجتماعی و جامع دارد، این نشان می‌دهد که اسلام یک تشکیلات همه جانبه و یک حکومت است و تنها به مسأله اخلاق و عرفا و وظیفه فرد نسبت به خالق خود یا نسبت به انسان‌های دیگر نپرداخته است.»[۳۳]

در حقیقت اسلام در پارادایم فکری آیت‌الله جوادی آملی به احکام شخصی، اعتقادات قلبی و اخلاقیات فردی خلاصه نمی‌شود بلکه احکام اجتماعی و مسائلی همچون امر به معروف، نهی از منکر و جهاد زمینه اجرایی نیز دارد که همان حکومت و قدرت است. در این میان سخن کسانی که می‌گویند برای حفظ قداست ساحت دین آن را از سیاست جدا کرد نیز قابل قبول نیست و نظر آیت‌الله جوادی «قدرت‌طلبان و دنیاپرستان هیچ‌گاه با دین و دینداران از در آشتی در نمی‌آیند؛ می‌خواهند دین را نابود کنند. اگر بتوانند و یا آن را برای مقاصد خود و فریب مردم به بازی می‌گیرند و با چنین وضعی شعار جدایی دین از سیاست چیزی جز آتش‌بس یک جانبه و تسلیم شدن در برابر دشمن نیست.»[۳۴]

آیت‌الله جوادی که خود از انقلابیون حوزه علمیه قم به شمار می‌رود، در این‌باره به خاطراتش از دوره پهلوی استناد می‌کند و می‌گوید:

«در گذشته، رژیم منفور پهلوی را دیدیم که گاهی برای فریب مسلمانان و منحرف ساختن آنان، قرآن چاپ می‌کرد، ولی آن زمان که احساس خطر کرد و فهمید که جامعه دینی دیگر نمی‌خواهد اسیر او باشد، مسجد کرمان را با قرآن‌هایش به آتش کشید».[۳۵]

این تفاوت روش به تفاوت بینش درباره آینده دنیا نیز کشیده می‌شود. آیت‌الله جوادی در این‌باره می‌گوید:

«آینده جهان از نظر مکتب‌های مختلف که رشد سلاح‌های هسته‌ای و اتمی را می‌بینند جز ویرانه‌ای نیست، اما اسلام، آینده جهان را قسط و عدل، آرامش و تمدّن و حکومت صالحان می‌داند».[۳۶]

اگر چه میرزای نائینی کمتر از نقش مستقیم مردم سخن گفته است و بیشتر پای تأثیر نخبگان بر مردم را به میان می‌آورد و حتی اتحاد مردم نیز با وجود استبداد از دید نائینی غیر ممکن است، اما آیت‌الله جوادی آملی بر نقش مستقیم مردم بیشتر تأکید می‌کند و در حکومت اسلامی مورد نظر ایشان مردم نقش به‌سزایی دارند.اساسا حاکمیت واقعی دینی از نگاه آیت‌الله جوادی آملی زمانی شکل می‌گیرد که مردم به صورت متحد حضور داشته باشند. آیت‌الله توضیح می‌دهد که اساسا اتحاد زمانی شکل می‌گیرد که قلب‌ها به هم نزدیک شود. از همین رو است که ایشان تصریح می‌کند:

«حکومت اسلامی هیچ‌گاه بدون خواست و اراده مردم متحقق نمی‌شود و تقاوت اساسی حکومت اسلامی با حکومت‌های جابر در همین است که حکومت اسلامی، حکومتی مردمی است و بر پایه زور و جبر نیست.»[۳۷]

آیت‌الله جوادی آملی تأکید می‌کند که این حضور باید هم حضور ظاهری و هم همراهی قلبی باشد و در حقیقت جان و دل انسان‌ها باید با هم هماهنگ شوند تا حکومت اسلامی به دست آید. و تنها زمانی حکومت اسلامی برپا می‌شود که خود آنان بخواهند و تا زمانی که آنان در حفظ و حراست این حکومت کوشا باشند، خداوند این نعمت را از آنان نخواهد گرفت.

مشخصات آرمان‌شهر اسلامی

باید در نظر داشت که اگر چه میرزای نائینی تمام سخن خود را بر رفع استبداد تمرکز داده است، و کمتر به صراحت از جامعه آرمانی خود سخن می‌گوید اما آیت‌الله جوادی آملی، جامعه هدف خود را در قالب آرمان‌شهر اسلامی ترسیم می‌کند. البته سخن گفتن از آرمان‌شهر یا همان «مدینه فاضله» مسأله جدیدی نیست و این مسأله در آرای فیلسوفانی همچون ارسطو، افلاطون، فارابی مطرح شده است. به خصوص فارابی در این باب به تفصیل سخن می‌راند. از همین رو است که آیت‌الله جوادی نیز به تبیین ساختار و اصول آرمان‌شهر مورد نظر خود می‌پردازد. شکل کلی این شهر آرمانی بر اساس المان‌های زیر مشخص می‌گردد:

۱- رشد فرهنگی: آیت‌الله جوادی جاهلیت را مفهومی متغیر و نه وابسته به دوره پیش از زمان پیامبر اسلام می‌داند. مفهومی که می‌تواند در دوره جدید نیز رخ بدهد. مشکل اصلی در جامعه جاهلیت جدید یا قدیم از این نگاه، جهل مردم و عمل نکردن به اصول تمدّن ناب است. و اسلام مردم را به علم‌آموزی تشویق می‌کند تا از این طریق جامعه آرمانی را تشکیل دهد.

۲- رشد اقتصادی: آیت‌الله جوادی آملی ساختار اقتصادی در جامعه اسلامی را به گونه‌ای ترسیم می‌کند که اگر چه اصل مالکیت فردی در آن باید محفوظ باشد اما حکومت حق دارد در موارد مقتضی در این مسأله دخالت کرده و از تقسیم جامعه به دو گروه نیازمند و زر اندوز جلوگیری کند تا از این طریق ثروت در جامعه در جریان باشد و در دست گروهی خاص منحصر نشود. چرا که ثروت به منزله خون بدن و ستون فقرات آن است و بنابراین قرار دادن ثروت در اختیار کسانی‌که به ضرر رشد جامعه کار می‌کنند و به نوعی دیوانگی خود را ثابت می‌نمایند، صحیح نیست.[۳۸]

۳- رشد صنعت: نمونه‌هایی همچون حضرت سلیمان نبی(ساخت لوازم زندگی)، حضرت داود نبی(ساخت زره)، حضرت نوح نبی (ساخت کشتی)که جنبه تمثیلی دارند و به ما لزوم توجه به صنایع مختلف لازم در زندگی بشری را می‌آموزند نشان می‌دهد [۳۹]که اولا در حکومت اسلامی باید توجه به رشد و توسعه صنعت وجود داشته باشد و ثانیا در استفاده از آن باید روش صحیح و در مسیر تکامل انسان رعایت گردد. در عین حال استفاده از صنعت در کارهای تخریبی و تهاجمی جایز نیست.

۴- رشد حقوق داخلی و بین‌المللی: در این بخش، آیت‌الله به لزوم تبیین ساختارهای صحیح و روزآمد حقوقی متناسب با وضعیت بین‌المللی اشاره می‌کند. بدون توجه به چنین نظامات حقوقی‌ای، دیگر پیشرفت‌ها موجب تخریب جامعه و خلق فجایعی همچون جنگ جهانی اول و دوم می‌شود. از نگاه آیت‌الله جوادی آملی حکومت اسلامی برای پیشگیری از این فجایع چند اصل اساسی را مطرح می‌کند: ۱٫ نفی هر گونه سلطه‌پذیری و سلطه‌گری ۲٫ رعایت قرارادادهای بین‌المللی: آیت‌الله تأکید می‌کند که «لزوم عمل به عهد اختصاصی به عهد با خدا ندارد»[۴۰] بلکه از آیه «و أوفوا بالعهد انّ العهد کان مسؤولا»[۴۱] می‌توان فهمید که هر نوع عهدی منظور نظر خداوند است. ۳٫ رعایت امانت و پرهیز از خیانت در اموال و حقوق.

نتیجه

با بازخوانی نظرات دو فقیه و متفکر شیعی می‌توان به این نتیجه رسید که اگر چه میرزای نائینی بیشتر در شرایط عینی سخن گفته است و آیت‌الله‌ جوادی آملی بیشتر ترجیح داده است تا در سپهر فلسفی خود مسأله هدف حکومت را بررسی نماید اما در عین حال در بین نظرات این دو عالم دینی، هم‌پوشانی‌هایی دیده می‌شود. از جمله هر دو عالم بر رفع جهالت و توجه به اخلاق و دین تأکید می‌کنند. اگر چه آیت‌الله نائینی بیش از همه بر مسأله اساسی پیش روی مشروطه‌خواهان یعنی رفع استبداد دست می‌گذارد و به تحلیل نتایج، قوا و روش رفع نیروهای استبداد می‌پردازد. اما آیت‌الله جوادی که در فضای پس از انقلاب اسلامی ایران سخن می‌گوید هدف حکومت را تهیه شرایط و فضایی قلمداد می‌کند که بیش از همه به نورانی شدن نفوس مردم و رسیدن آنان به لقاءالله بیانجامد و اهداف دیگر را اهداف نسبی و متوسط معرفی می‌نماید. از این رهگذر ایشان مشخصات آرمان‌شهری را که این اهداف باید در آن محقق شود نیز معرفی می‌کند؛ اگر چه این مشخصات نیز می‌توانست جزئی‌تر بیان گردد./ اخبار اسرا

———————————————————

[۱]. رسائل مشروطیت، غلامحسین زرگری‌نژاد، ص ۴۱۳

[۲]. همان، ص ۴۱۵

[۳]. همان، ص ۴۱۷

[۴]. همان، ص ۴۱۸

[۵]. همان، ص ۴۱۹

[۶]. همان، ص ۴۲۷

[۷]. همان، ص ۴۳۰

[۸]. همان، ص ۴۲۶

[۹]. همان، ص ۴۴۵

[۱۰]. همان، ص ۴۳۱

[۱۱]. همان، ص ۴۴۸

[۱۲]. همان، ص ۴۴۶

[۱۳]. همان، ص ۴۵۰

[۱۴]. همان، ص ۴۵۲

[۱۵]. همان، ص ۴۵۶

[۱۶]. همان، ص ۴۷۱

[۱۷]. همان

[۱۸]. اتّخذوا احبارهم و رهبانهم اربابا من دون الله

[۱۹]. منبع پیشین، ص ۴۷۴

[۲۰]. همان، ص ۴۸۱

[۲۱]. همان، ص ۴۸۴

[۲۲]. همان، ص ۴۸۷

[۲۳]. همان، ص ۴۸۶

[۲۴]. همان، ص ۴۸۹

[۲۵]. ولایت فقیه ولایت فقاهت و عدالت، آیت‌الله جوادی آملی، ص ۱۰۰

[۲۶]. همان، ص ۱۰۱

[۲۷]. سوره بقره، آیه ۲۵۷

[۲۸]. منبع پیشین، ص ۱۰۳

[۲۹]. طبق آیه ۱۹ سوره آل عمران که می‌فرماید: «انّ الدّین عندالله الاسلام»

[۳۰]. طبقه آیه ۸۵ سوره آل عمران که می‌فرماید: «و من یبتغ غیر الاسلام دینا فلن‌یقبل منه»

[۳۱]. همان، ص ۷۳

[۳۲]. همان، ص ۷۴

[۳۳]. همان، ص ۷۵

[۳۴]. همان، ص ۷۸

[۳۵]. همان، ص ۷۷

[۳۶]. همان، ص ۷۸

[۳۷]. همان، ص ۸۳

[۳۸]. همان، ص ۱۰۷

[۳۹]. همان، ص ۱۱۳

[۴۰]. همان، ص ۱۱۵

[۴۱]. سوره اسرا، آیه ۳۴

 

اخبار ویژه
ضرورتهای ایجاد سامانه ساماندهی به زراعت در ایران
ضرورتهای ایجاد سامانه ساماندهی به زراعت در ایران
زندگی نامه حجت‌الاسلام و المسلمین علیرضا اعرافی کاندیدای خبرگان رهبری
زندگی نامه حجت‌الاسلام و المسلمین علیرضا اعرافی کاندیدای خبرگان رهبری
حضرت آیت الله علیرضا اعرافى ، در سالهاى عمر خود فعالیتهاى بسیارى را در زمینه علم و فرهنگ به انجام رسانده است. او بسیارى از کتب دوره سطح را بارها تدریس کرده و سالها به تدریس اسفار اربعه و خارج ...
مالیات پزشکان آمریکایی سه برابر صادرات نفت ایران
مالیات پزشکان آمریکایی سه برابر صادرات نفت ایران
پزشکان آمریکایی در مجموع در سال 2015 معادل 66.8 میلیارد دلار مالیات داده‌اند که با در نظر گرفتن جزئیات بودجه پیشنهادی دولت ایران برای سال آینده که پیش‌بینی درآمد 22 میلیارد دلاری از محل صادرات ...
مهدی بخشیانی
سابقه تحزب در 4 کشور همسایه

سابقه تحزب در 4 کشور همسایه
کشور های عراق، ترکیه، افغانستان و پاکستان ۴ کشور همسایه ما هستند که مشترکات فرهنگی، اعتقادی و تاریخی زیادی با هم داریم، در چند دهه اخیر در این ۴ کشور مسلمان احزاب از گروه ها و جناح های مختلف ...
عدالت در مالیات پلکانی پزشکان
عدالت در مالیات پلکانی پزشکان
در مجموع درآمد سالیانه پزشکان و دندانپزشکان و جراحان سالانه به حدود 200 هزار میلیارد تومان می رسد که اگر صرفا بابت نیمی از درآمدهای بالا، مالیات 45 درصدی از این درآ مدها دریافت شود معادل 45 ...
عدم وجود احزاب بزرگ مردمی بزرگترین چالش مردمسالاری واقعی
عدم وجود احزاب بزرگ مردمی بزرگترین چالش مردمسالاری واقعی
اگر احزاب تقویت نشوند قطعا باندها و گروه های غیر شفاف و بعضا مخرب جای آنها را پر خواهند نمود. در کنار نقش قانون اساسی، نقش احزاب در رشد یا افول ملت ها و کشورها نقش بی بدیلی است. هیچ کشور توسعه ...
واقعیات تاریخ ایران/ایرانیان ظلم ستیزبودند یا سازشکار؟
واقعیات تاریخ ایران/ایرانیان ظلم ستیزبودند یا سازشکار؟
در زمان محاصره نیشابور توسط مغولان مردم سبزوار و سایر بلاد به کمک انها نشتافتند عافیت طلبی و خود بینی و کوته نگری کردند و نتیجه اش جویبارخون خود و زن و فرزندان مردم سبزوار وسایر شهرها شد. ترس ...
قانون اساسی مترقی دهه اول جمهوری اسلامی
قانون اساسی مترقی دهه اول جمهوری اسلامی
قانون اساسی نقش بی بدیل و اساسی در رشد و توسعه یا افول ملتها و کشورها دارد. قانون اساسی دهه اول نظام جمهوری اسلامی یکی از مترقی ترین قوانین اساسی تدوین شده توسط بشر بود. این قانون اگر بطورکامل ...
خلاصه کتاب و فایل صوتی کتاب کم نظیر و تحول ساز"چراملتهاشکست میخورند"
خلاصه کتاب و فایل صوتی کتاب کم نظیر و تحول ساز"چراملتهاشکست میخورند"
در این کتاب نقش بی نظیر قانون اساسی در رشد یا افول کشورها و ملت ها به نحو ارزشمند و ستودنی تشریح می شود. مثالهای متعددی در این کتاب تشریح می شوند از جمله کره شمالی و کره جنوبی با فرهنگ و تاریخ ...
ضرورت ها و مزیت های شفافیت درآمد همه مشاغل
ضرورت ها و مزیت های شفافیت درآمد همه مشاغل
آری شفافیت درآمدها برای ایجاد عدالت درپرداخت مالیات امری ضروری است. پیشنهاد می شود سامانه ای با نرم افزار و پشتوانه قوی راه اندازی گردد و همه افرادی که شغل و درآمدی دارند مکلف باشند هر سال درآمدهای ...
پیوند استراتژیک و منافع مشترک ایران و ترکیه
پیوند استراتژیک و منافع مشترک ایران و ترکیه
هم افزایی و نزدیکی دو کشور بستر ساز توسعه اقتصادی، افزایش رفاه اجتماعی و تقویت جایگاه جهانی هر دو کشور خواهد گردید
مقصر زجر و اذیت مردم کیست؟ اداره پست یا اداره ثبت
مقصر زجر و اذیت مردم کیست؟ اداره پست یا اداره ثبت
دفاتر پیشخوان دولت اجازه پست کردن مدارک ذکر شده مربوط به شرکتها را ندارند و به مراجعین می گویند مجبور هستند به مراکز پستی مراجعه نمایند. این کار جز مردم آزاری و زجر دادن مردم نیست. یافتن راه ...
آخرین آمار کرونا در ایران، ۲۵ خرداد ۹۹: شناسایی ۲۴۷۲ بیمار جدید / ۱۰۷ نفر دیگر جان باختند
آخرین آمار کرونا در ایران، ۲۵ خرداد ۹۹: شناسایی ۲۴۷۲ بیمار جدید / ۱۰۷ نفر دیگر جان باختند
سخنگوی وزارت بهداشت از شناسایی ۲۴۷۲ بیمار جدید کووید۱۹ در کشور خبر داد، که ۸۶۴ مورد بستری شدند./انتخاب
فرمانده ستاد مقابله با کرونا در تهران:
کرونا بیماری هزار چهره است؛ با علائم متنوعی بروز می‌کند / بی حالی، ضعف، خستگی، تغییر خلق و کاهش تمرکز از علائم جدید کروناست

کرونا بیماری هزار چهره است؛ با علائم متنوعی بروز می‌کند / بی حالی، ضعف، خستگی، تغییر خلق و کاهش تمرکز از علائم جدید کروناست
فرمانده ستاد مقابله با کرونای تهران از مشاهده علائم بالینی متنوع در مبتلایان به کرونا خبر داد. زالی گفت: علاوه بر سرفه، تنگی نفس، لرز و مشکلات تنفسی، علائم جدیدی از جمله مشکلات گوارشی و اختلال ...
کاهش شدید تقاضا برای خودرو در بازار/ فرمول ۱۰درصد بالاتر از قیمت مصوب هنوز انجام نمی‌شود
کاهش شدید تقاضا برای خودرو در بازار/ فرمول ۱۰درصد بالاتر از قیمت مصوب هنوز انجام نمی‌شود
رییس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران با بیان اینکه روند کاهشی قیمت خودرو آغاز شده اما تقاضای واقعی برای خرید وجود ندارد، معتقد است که روند بازار خودرو کاملا وابسته به عرضه خودروسازان ...
آخرین آمار کرونا در ایران، ۱۳ خرداد ۹۹
مجموع مبتلایان به ۱۵۷۵۶۲ نفر رسید / مجموع بهبودیافتگان به ۱۲۳ هزار و ۷۷ نفر رسید/افزایش جانباختگان به ۷۹۴۲ نفر/ه ۲۵۶۵ نفر از بیماران در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند

مجموع مبتلایان به ۱۵۷۵۶۲ نفر رسید / مجموع بهبودیافتگان به ۱۲۳ هزار و ۷۷ نفر رسید/افزایش جانباختگان به ۷۹۴۲ نفر/ه ۲۵۶۵ نفر از بیماران در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند
از دیروز تا امروز ۱۳ خرداد ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی، سه هزار و ۱۱۷ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
نوبخت: درآمد نفتی و گازی، از ۱۱۹ میلیارد دلار به ۸.۹ میلیارد دلار رسیده / اینکه در سال جاری به چه عددی می‌رسد در جلسه غیرعلنی و غیررسمی عرض می‌کنم
نوبخت: درآمد نفتی و گازی، از ۱۱۹ میلیارد دلار به ۸.۹ میلیارد دلار رسیده / اینکه در سال جاری به چه عددی می‌رسد در جلسه غیرعلنی و غیررسمی عرض می‌کنم
محمدباقر نوبخت، رییس سازمان برنامه و بودجه در مجلس شورای اسلامی با بیان این‌که وضعیت صادرات نفت و میعانات گازی همواره با فراز و نشیب روبه‌رو بوده اضافه کرد: صادرات نفت و گاز و درآمد آن از ۱۱۹ ...
افزایش مبتلایان به ۱۳۵۷۰۱ نفر / مجموع بهبودیافتگان به ۱۰۵ هزار و ۸۰۱ نفر رسید/ مجموع جانباختگان به ۷۴۱۷ نفر رسید /۲۶۱۵ نفر از بیماران در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند.
افزایش مبتلایان به ۱۳۵۷۰۱ نفر / مجموع بهبودیافتگان به ۱۰۵ هزار و ۸۰۱ نفر رسید/ مجموع جانباختگان به ۷۴۱۷ نفر رسید /۲۶۱۵ نفر از بیماران در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند.
از دیروز تا امروز ۴ خرداد ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۲۱۸۰ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
جان بولتون: انتقال بنزین از ایران به ونزوئلا برای آمریکا خطرناک است
جان بولتون: انتقال بنزین از ایران به ونزوئلا برای آمریکا خطرناک است
مشاور امنیت ملی سابق کاخ سفید با دخالت در امور ایران و ونزوئلا، از انتقال بنزین ایران برای مردم ونزوئلا ابراز نگرانی کرد. /فارس
رای الیوم:
شباهت‌های ماجرای نفتکش‌های ایرانی عازم ونزوئلا با داستان نفتکشی که جبل الطارق توقیف و سپس آزاد کرد / اگر آمریکا در دریای کارائیب، آتش را شعله ور کند، ایران ۵ هزار کیلومتر دورتر، در خلیج فارس پاسخ می‌دهد؟

شباهت‌های ماجرای نفتکش‌های ایرانی عازم ونزوئلا با داستان نفتکشی که جبل الطارق توقیف و سپس آزاد کرد / اگر آمریکا در دریای کارائیب، آتش را شعله ور کند، ایران ۵ هزار کیلومتر دورتر، در خلیج فارس پاسخ می‌دهد؟
ایران هم پیمانان خود را رها نمی کنند، خواه در سوریه باشند و خواه در آمریکای جنوبی. این کشور ممکن نیست ونزوئلایی را فراموش کند که علیه تحریمهای آمریکا ایستاد. علاوه بر اینکه هوگو چاوز، رئیس جمهور ...
مجموع مبتلایان ۱۱۲۷۲۵ به نفر رسید/مجموع بهبودیافتگان ۸۹۴۲۸ نفر/مجموع جانباختگان ۶۷۸۳ نفر/۲۷۳۵ نفر از بیماران در وضعیت شدید این بیماری تحت مراقبت قرار دارند
مجموع مبتلایان ۱۱۲۷۲۵ به نفر رسید/مجموع بهبودیافتگان ۸۹۴۲۸ نفر/مجموع جانباختگان ۶۷۸۳ نفر/۲۷۳۵ نفر از بیماران  در وضعیت شدید این بیماری تحت مراقبت قرار دارند
از دیروز تا امروز ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۱۹۵۸ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
مجموع مبتلایان به ۱۱۰۷۶۷ نفر رسید/ ۸۸۳۵۷ نفر بهبود یافتند / افزایش جانباختگان به ۶۷۳۳ تن/ ۲۷۱۳ نفر در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند
مجموع مبتلایان به ۱۱۰۷۶۷ نفر رسید/ ۸۸۳۵۷ نفر بهبود یافتند / افزایش جانباختگان به ۶۷۳۳ تن/ ۲۷۱۳ نفر در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند
از دیروز تا امروز ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۱۴۸۱ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
سقف پرداخت نقدی به مشتریان بانک‌ها ۴۵ میلیون تومان شد
سقف پرداخت نقدی به مشتریان بانک‌ها ۴۵ میلیون تومان شد
بانک مرکزی با صدور بخشنامه‌ای به بانک‌ها سقف پرداخت وجه نقد به مشتریان را در موسسات اعتباری ۴۵ میلیون تومان تعیین کرد. /ایسنا
مجموع مبتلایان ۱۰۹۲۸۶ نفر/مجموع بهبودیافتگان ۸۷۴۲۲ نفر/مجموع جان باختگان ۶۶۸۵ نفر/ ۲۷۰۳ نفر در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند
مجموع مبتلایان ۱۰۹۲۸۶  نفر/مجموع بهبودیافتگان ۸۷۴۲۲  نفر/مجموع جان باختگان  ۶۶۸۵ نفر/ ۲۷۰۳ نفر در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند
از دیروز تا امروز ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۱۶۸۳ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
احمد مازنی: گفته می‌شود ۲۷ میلیارد تومان از جیب مردم به عنوان خسارت عوامل خودسر به سفارت انگلیس پرداخت شده است
احمد مازنی: گفته می‌شود ۲۷ میلیارد تومان از جیب مردم به عنوان خسارت عوامل خودسر به سفارت انگلیس پرداخت شده است
احمد مازنی نماینده مردم تهران در تذکر شفاهی، گفت: در آذرماه سال 91 افراد خودسر سفارت بریتانیا در تهران را تسخیر کردند و چند اثر هنری متعلق به دولت انگلیس تخریب شد؛ گفته می شود پس از ترمیم آثار ...
مجموع مبتلایان: ۱۰۷۶۰۳ نفر/ بهبودیافتگان: ۸۶۱۴۳ نفر/ جانباختگان: ۶۶۴۰ نفر/۲۶۹۶ نفر از بیماران در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند.
مجموع مبتلایان: ۱۰۷۶۰۳ نفر/ بهبودیافتگان: ۸۶۱۴۳ نفر/ جانباختگان: ۶۶۴۰ نفر/۲۶۹۶ نفر از بیماران در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند.
از دیروز تا امروز ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۱۳۸۳ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
ستاد مدیریت کرونا در پایتخت:
روند کرونا در تهران صعودی است / وضعیت فعلی به هیچ وجه مطلوب نیست؛ بعد از ۲۳ فروردین بسیاری مردم بیماری را نادیده گرفته اند / احتمالا پروتکل‌ها در اماکنی مانند مترو غیر قابل اجراست / به نظر می‌رسد باید به سمت شرایط قرنطینه‌ای شدیدتر پیش برویم / پیشنهاد کرده‌ایم ساعت اداری شناور شود

روند کرونا در تهران صعودی است / وضعیت فعلی به هیچ وجه مطلوب نیست؛ بعد از ۲۳ فروردین بسیاری مردم بیماری را نادیده گرفته اند / احتمالا پروتکل‌ها در اماکنی مانند مترو غیر قابل اجراست / به نظر می‌رسد باید به سمت شرایط قرنطینه‌ای شدیدتر پیش برویم / پیشنهاد کرده‌ایم ساعت اداری شناور شود
معاون برنامه ریزی ستاد فرماندهی عملیات مدیریت بیماری کرونا در کلانشهر تهران نسبت به روند افزایشی کرونا در برخی شهرها و از جمله پایتخت هشدار داد و شناور شدن ساعت کاری ادارات را خواستار شد. /انتخاب
آیا گسل مشا در آینده نزدیک، زلزله مهیب ۱۹۰ سال پیش خود را در تهران تکرار می‌کند؟ / برای این حادثه چگونه باید آماده شویم؟
آیا گسل مشا در آینده نزدیک، زلزله مهیب ۱۹۰ سال پیش خود را در تهران تکرار می‌کند؟ / برای این حادثه چگونه باید آماده شویم؟
ظاهرحسین شمالی و سید سروش انفرادی؛ محقق زلزله‌شناسی موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران:چنانچه در شهر تهران از پتانسیل یک سامانه هشدار سریع زمین‌لرزه بهره برده شود و همچنین تراکم و تعداد ایستگاه‌ها ...
در مورد حق کارگر و فوریت حیاتیِ رسیدگی به معیشت بازنشستگان
در مورد حق کارگر و فوریت حیاتیِ رسیدگی به معیشت بازنشستگان
غلامرضا بنی اسدی: دولت چه دولتِ دوازدهم و چه سیزدهم که از سال دیگر خواهد آمد هم باید "حقِ کارگران" را با در نظر گرفتن اولویتِ عدالت و فوریتِ حیاتیِ رسیدگی به معیشتِ بازنشستگان، در اول فهرست برنامه‌های ...
با ثبت ۱۵۲۹ مورد جدید ابتلا به کرونا مجموع مبتلایان در کشور به ۱۰۶۲۲۰ نفر رسید / افزایش جانباختگان به ۶۵۸۹ تن
با ثبت ۱۵۲۹ مورد جدید ابتلا به کرونا مجموع مبتلایان در کشور به ۱۰۶۲۲۰ نفر رسید / افزایش جانباختگان به ۶۵۸۹ تن
از دیروز تا امروز ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۱۵۲۹ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
وزارت بهداشت: ثبت ۱۵۵۶ مورد جدید ابتلا به کرونا در کشور طی ۲۴ ساعت گذشته / مجموع جانباختگان به ۶۵۴۱ نفر رسید
وزارت بهداشت: ثبت ۱۵۵۶ مورد جدید ابتلا به کرونا در کشور طی ۲۴ ساعت گذشته / مجموع جانباختگان به ۶۵۴۱ نفر رسید
از دیروز تا امروز ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۱۵۵۶ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
۱۴۸۵ مبتلا و ۶۸ فوتی جدید کرونا در کشور / مجموع جانباختگان به ۶۴۸۶ نفر رسید
۱۴۸۵ مبتلا و ۶۸ فوتی جدید کرونا در کشور / مجموع جانباختگان به ۶۴۸۶ نفر رسید
از دیروز تا امروز( ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۹) و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی، ۱۴۸۵ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
شمار مبتلایان کرونا در ایران از مرز ۱۰۰ هزار تن گذشت / مجموع جانباختگان ۶۴۱۸ نفر / بهبودیافتگان ۸۱۵۸۷ نفر / ۲۷۳۵ تن در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند
شمار مبتلایان کرونا در ایران از مرز ۱۰۰ هزار تن گذشت / مجموع جانباختگان ۶۴۱۸ نفر / بهبودیافتگان ۸۱۵۸۷ نفر / ۲۷۳۵ تن در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند
از دیروز تا امروز ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۱۶۸۰ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
حریرچی: شرایط در مناطق سفید، «عادی» نیست
حریرچی: شرایط در مناطق سفید، «عادی» نیست
معاون کل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: برخی از مناطق کشور براساس سیر نزولی شمار مبتلایان به کرونا به مرحله سفید و کم خطربودن رسیدند اما این به معنای عادی بودن شرایط در این مناطق نیست./انتخاب
مجموع مبتلایان به ۹۹۹۷۰ نفر رسید/ مجموع بهبودیافتگان به ۸۰۴۷۵ نفر رسید/ جانباختگان به ۶۳۴۰ تن افزایش یافتند/ ۲۶۸۵ نفر در وضعیت شدید این بیماری هستند
مجموع مبتلایان به ۹۹۹۷۰ نفر رسید/ مجموع بهبودیافتگان به ۸۰۴۷۵  نفر رسید/ جانباختگان به ۶۳۴۰ تن افزایش یافتند/ ۲۶۸۵ نفر در وضعیت شدید این بیماری هستند
از دیروز تا امروز ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۱۳۲۳ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
ستاد کل نیرو‌های مسلح: اتمام دوره احتیاط سربازان گروه پزشکی / واریز حقوق ۲.۵ تا ۴.۵ میلیون تومانی
ستاد کل نیرو‌های مسلح: اتمام دوره احتیاط سربازان گروه پزشکی / واریز حقوق ۲.۵ تا ۴.۵ میلیون تومانی
رئیس اداره سرمایه انسانی سرباز ستاد کل نیروهای مسلح از اتمام دوره احتیاط سربازان گروه پزشکی و پیراپزشکی و ترخیص آنها در 20 اردیبهشت خبر داد./فارس
لیست محصولات ژل ضدعفونی کننده دست غیرمجاز اعلام شد
روابط عمومی سازمان غذا و داروی اصفهان لیست محصولات ژل دست ضدعفونی که مجوز سازمان غذا و دارو را ندارند اعلام کرد.
آخرین مهلت ویرایش اطلاعات دارندگان سهام عدالت / از فردا، فقط یک بار می توان اطلاعات را در سامانه وارد کرد
آخرین مهلت ویرایش اطلاعات دارندگان سهام عدالت / از فردا، فقط یک بار می توان اطلاعات را در سامانه وارد کرد
رئیس سازمان خصوصی سازی از مهلت ویرایش اطلاعات فقط برای آن دسته از سهامداران سهام عدالت که تا ساعت ۲۴ روز گذشته از طریق سامانه اقدام به آزادسازی کرده اند، خبر داد./پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا)،
مجموع مبتلایان به ۹۸۶۴۷ نفر رسید/ ۷۹۳۹۷ نفر بهبود یافتند/تعداد جانباختگان به ۶۲۷۷ نفر افزایش یافت/ ۷۹۳۹۷ نفر بهبود یافتند/ ۲۶۷۶ نفر در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند
مجموع مبتلایان به ۹۸۶۴۷ نفر رسید/  ۷۹۳۹۷ نفر بهبود یافتند/تعداد جانباختگان به ۶۲۷۷ نفر افزایش یافت/ ۷۹۳۹۷ نفر بهبود یافتند/ ۲۶۷۶ نفر در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند
از دیروز تا امروز ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی ۱۲۲۳ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
بی‌اعتباری مدرک تحصیلی منتخب تفرش برای اعضای شورای نگهبان محرز شد
بی‌اعتباری مدرک تحصیلی منتخب تفرش برای اعضای شورای نگهبان محرز شد
هادی طحان‌نظیف عضو حقوقدان شورای نگهبان با انتشار مطلبی در صفحه شخصی‌اش در فضای مجازی گزارشی از جلسه شورای نگهبان درباره بررسی گزارش‌هایی پیرامون مدرک تحصیلی سینا کمالخانی منتخب مردم تفرش در ...
ادامه اخبار ویژه
   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
پایگاه های دیگر
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما:09125391656 ::  پیوندها ::  نسخه موبایل:09124030118 ::  RSS ::  نسخه تلکس
© اندیشه ها1389
طراحی و اجرا: خبرافزار
  خبر فوری: نجات مردم از آشفتگی مراکز تعویض پلاک