پیوندها   |  درباره ما   |  RSS   |  جستجوی پیشرفته  
  صفحه اول     ارسال خبر به اندیشه ها     خبرنامه پیامکی  
جمعه، 26 مهر 1398 - 12:05   
 
سایت خبری تحلیلی اندیشه ها
 
   نقش و جایگاه احزاب  
  سخنرانی شهید بهشتی پیرامون نقش تشکیلات در پیشبرد انقلاب اسلامی ایران
  احزاب قدرت تفکر حزبی خود را با ارائه نظرات به موقع اثبات کنند
 
   آخرین مطالب  
  نیازمند تغییر اساسی نقش دولت در اقتصاد هستیم
  پدیده «متخصصان بی سواد» چگونه شکل گرفت؟
  نقش قانون اساسی در تأمین منافع ملی در توسعه سیاسی
  متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران همراه با تغییرات سال 1368
  اندر احوال طبابت پزشکان بی تعهد و بی سواد
  سواد پزشکان به استفاده از کارتخوان نمی‌رسد!
  هیتلر معتاد به کوکائین بود؟ / وقتی هیتلر دستور حمله به شوروی را صادر کرد، ۸۰ دارو از جمله تریاک به او تزریق شده بود / پزشکِ هیتلر، کوکائین را به صورت محلول در قطره چشم، به او می‌خوراند
  آیت الله مهدوی کنی: اعضای «مجمع روحانیون» گفته بودند اسلام «جامعه روحانیت» اسلام آمریکایی است، چون طرفدار سرمایه دارها و ارتباط با آمریکا هستند / به امام گفتم اگر ما آمریکایی هستیم پس ما را به دریاچه ساوه بریزید!
  تماشا کنید: پدرخوانده بالاخره از قدرت دل می کند؟ / محمد شریعتمداری؛ از فساد وزارتخانه و محکومیت داماد تا رانت فرزندان و لابی برای حفظ قدرت
  نقش قانون اساسی در حل چالش های ملی
  نقش مقدمه‌ی قانون اساسی در تفسیر اصول و شناخت اهداف و رسالت‌های قانون اساسی
  نقش افراد، احزاب و گروه های سیاسی در تدوین قانون اساسی
  نقش سیاسی شهروندان در قانون اساسی
  پویایی قانون اساسی کشور مترقی آلمان؛ ۶۳ بار تغییر در ۷۰ سال
  رئیس جمهور و نقش وی در اجرای قانون اساسی چگونه است؟
  اگر قرارشد پارلمانی شویم...!
  نقش کنترلهای داخلی در پیشگیری از تقلب و فساد مالی
  منیزیم؛ فلز آینده
  شیوه زشت و خسارت بار تعیین اعضای کمیسیون های تخصصی مجلس
  حکمت، حکومت و خطای سلیمان درعهد عتیق با نگاهی به دیدگاه قرآن کریم
ادامه آخرین مطالب
- اندازه متن: + -  کد خبر: 92710صفحه نخست » آخرین اخبارشنبه، 6 مهر 1398 - 14:35
قوۀ مقننه چه جایگاهی در هرم قدرت جمهوری اسلامی دارد
جعفر حسن خانی
  
سایت خبری تحلیلی اندیشه ها:

همواره هر نظام سیاسی، متناسب با کارویژه‌هایی که برای خود تعریف می‌کند، نهادها و اجزایی را شکل و سامان می‌دهد و در ادامه، مبتنی بر آن‌، گونه‌ای از مناسبات قدرت، شامل حقوق و تکالیف اجزای خود را ترسیم و تعریف می‌نماید. سه جزء اصلی هر نظام سیاسی، شامل قوه قضاییه، قوۀ مقننه و قوۀ مجریه است. با توجه به اینکه این یادداشت بر نقش و جایگاه قوۀ مقننه در جمهوری اسلامی توجه دارد، دربارۀ این قوه باید گفت که قوۀ مقننه کنار دیگر قوا، با کم‌وکیف‌های متفاوتی، مسئولیت قانون‌گذاری در نظام  های سیاسی را برعهده دارد. قوۀ مقننه در نظام جمهوری اسلامی نیز از این امر مستثنا نیست. برای آنکه جایگاه مجلس شورای اسلامی را در ساختار هرم قدرت جمهوری اسلامی مشخص و تبیین کنیم، ابتدا نیاز است شمایل کلی هرم قدرت در جمهوری اسلامی را ترسیم نماییم و آن‌گاه به جایگاه مجلس شورای اسلامی در این هرم بپردازیم و نسبت آن را با دیگر نهادهای جمهوری اسلامی، مشخص کنیم. در این‌باره دست‌نویسی از شهید نادر ابراهیمی وجود دارد که هرم قدرت در جمهوری اسلامی را براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی، ترسیم نموده است. شهید نادر مهدوی کسی است که در عملیاتی تحت هدایت خود، با مین‌ریزی دریایی نفت‌کش غول‌پیکر «بریجتون» که تحت اسکورت آمریکایی‌ها بود، را در خلیج فارس مورد اصابت قرار داد. چندی بعد در حملۀ آمریکایی‌ها به مهدوی، او با نیروهای تحت فرمانش مستقیماً با آمریکایی ها وارد جنگ شد و یک فروند بالگرد آمریکایی را نیز در خلیج‌فارس به اعماق آب‌های نیلگون آن فرستاد و در نهایت توسط آتش مستقیم تفنگداران آمریکایی مجروح و سپس اسیر شد. در نهایت او را روی عرشۀ ناو «یو.اس. چندلر» آمریکا، شکنجه کرده و به شهادت رساندند.

 

 

قوۀ مقننه چه جایگاهی در هرم قدرت جمهوری اسلامی دارد

دست نوشته شهید نادر مهدوی درباره هرم قدرت در جمهوری اسلامی ایران

 

براساس دست‌نوشتۀ این شهید والامقام (که البته برخی از اجزای آن مربوط به قبل از بازنگری در قانون اساسی جمهوری اسلامی در سال 1368 می‌شود، نظیر وجود پست نخست‌وزیری و شورایی بودن قوۀ قضاییه)، حاکمیت از الله نشئت می‌گیرد و رأس هرم قدرت، خداوند است. در سلسله‌مراتب پایین‌تر بخشی از حاکمیت در مرتبۀ اول، توسط ولی و بخش دیگری، توسط مردم اعمال می‌شود. این بدان‌معناست که از نظر این شهید بزرگوار، مشروعیت اعمال قدرت در عصر غیبت، الهی-مردمی است. البته در این الگو، جایگاه ولی فراتر از مردم است، اما نظر مردم به‌واسطۀ انتخاب مجلس خبرگان، در آن موجبیت دارد.

در کف و قاعدۀ هرم‌های قدرت، مرسوم است که مردم قرار داشته باشند و دیگر قوا بر شانه‌های آنان قرار گیرند، اما از نظر این شهید، کف هرم قدرت در جمهوری اسلامی، قوای سه‌گانه هستند و مردم در میانه و اجزای هرم قدرت قرار دارند که دارای دو شأن موجبیت و نظارت بر قوا هستند. از نظر این شهید بزرگوار، قوای سه‌گانۀ جمهوری اسلامی عبارت‌اند از:

الف) قوۀ مجریه (رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر)

ب) قوۀ قضاییه (رئیس شورای عالی قضایی، دادستان کل کشور، رئیس دیوان عالی کشور)

ج) قوۀ مقننه (شورای نگهبان، مجلس شورای اسلامی)

البته این سه قوه کف هرم قدرت را تشکیل می‌دهند، اما نکتۀ قابل توجه و دقت از نظرگاه شهید مهدوی، این است که براساس قانون اساسی، در میان قوای سه‌گانه، وی قوۀ مقننه را رأس دیگر قوای جمهوری اسلامی می‌داند. حضرت امام خمینی (ره) نیز مجلس را در رأس امور می‌دانست. از منظر شهید نادر مهدوی، قوۀ مقننه شامل نهاد شورای نگهبان و نهاد مجلس شورای اسلامی و در رأس دیگر قواست. براساس قانون اساسی، نهاد قانون‌گذاری کشور که رأس دیگر قواست، دو وظیفۀ مهم قانون‌گذاری برای همه قوا و نظارت بر اجرای قانون را برعهده دارد.

براساس اصل 71 قانون اساسی، وظیفۀ اول مجلس شورای اسلامی به این شرح است: «مجلس شورای اسلامی در عموم مسائل، در حدود مقرر در قانون اساسی، می‌تواند قانون وضع کند.» همچنین براساس اصل 76 قانون اساسی، دیگر وظیفۀ مجلس شورای اسلامی، از این قرار است: «مجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد.» همچنین براساس اصل 77 قانون اساسی، «عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد.» در کنار این اصل، اصل 84 قانون اساسی بر این امر مهم تأکید دارد که «هر نماینده، در برابر تمام ملت مسئول است و حق دارد در همۀ مسائل داخلی و خارجی کشور، اظهارنظر نماید.» بر این اساس، مطابق اصل 86 قانون اساسی، «نمایندگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی، در اظهار نظر و رأی خود، کاملاً آزادند و نمی‌توان آن‌ها را به‌سبب نظراتی که در مجلس اظهار کرده‌اند یا آرایی که در مقام ایفای وظایف نمایندگی خود داده‌اند، تعقیب یا توقیف کرد.»

در کنار این مسئولیت‌ها، بنا بر اصل 87 قانون اساسی، رئیس‌جمهور موظف است که برای وزرای خود، از مجلس شورای اسلامی رأی اعتماد بگیرد. همچنین براساس اصل 89 قانون اساسی، مجلس حق سؤال و استیضاح وزرا و حتی رئیس‌جمهور را نیز داراست. علاوه بر این، براساس اصل نود قانون اساسی، «هرکس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوۀ مجریه یا قوۀ قضاییه داشته باشد، می‌تواند شکایت خود را کتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایات رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوۀ مجریه و یا قوۀ قضاییه مربوط است، رسیدگی و پاسخ کافی از آن‌ها بخواهد و در مدت متناسب، نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد، به اطلاع عامه برساند.»

مجموع این اختیارات مؤید این موضوع است که مجلس شورای اسلامی به‌عنوان یک کل نقش تعیین‌کننده در کشور دارد و همان‌طور که شهید نادر مهدوی ترسیم نموده، در رأس دیگر قواست. اگر بخواهیم قدری مرتب‌شده‌تر و مبتنی بر اصلاحات قانون اساسی، هرم قدرت شهید مهدوی را اصلاح و تکمیل کنیم، شاید تصویر زیر پاسخ‌گوی آن باشد.

قوۀ مقننه چه جایگاهی در هرم قدرت جمهوری اسلامی دارد

هرم قدرت در جمهوری اسلامی ایران

 
 
   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 
پربحث ترین
 
 
   پایگاه های دیگر  
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما:09125391656 ::  پیوندها ::  نسخه موبایل:09124030118 ::  RSS ::  نسخه تلکس
© اندیشه ها1389
طراحی و اجرا: خبرافزار