سايت خبري تحليلي انديشه ها : آيا سينما با سرمايه‌هاي شخصي سر پا مي‌ماند؟
یکشنبه، 3 اسفند 1399 - 18:48 کد خبر:95416
سايت خبري تحليلي انديشه ها:
گروه هنر: شيوع ويروس كرونا طي يك سال گذشته در تمام جهان، بسياري از كسب‌وكارها را به تعطيلي يا ورشكستگي كشاند. سينما و فعاليت‌هاي فرهنگي هم از اين قاعده مستثنا نيست. تعطيلي سالن‌هاي سينما و بي‌رونقي سينماها يكي از آسيب‌هاي سال كرونايي است. با اين حال بسياري از كشورها با رعايت پروتكل‌هاي بهداشتي توانستند طيف بيشتري از مخاطبان سينما را با خود همراه كنند و برخي از رويدادهاي هنري برگزار شد و در مقابل در برخي از كشورها، همچنان مردم روي خوشي به سينمارفتن نشان نمي‌دهند. بازگشايي سالن‌هاي سينما طي هفته‌هاي اول سال 99 ريسك بزرگي بود و در اين ميان نمايش انگشت‌شمار فيلم‌هاي روز سينماي ايران، با اقبالي از سوي مردم روبه‌رو نشد و به مرور خاموشي به سينماهاي ايران برگشت. در اين ميان اما برگزاري جشنواره فيلم فجر بار ديگر توجهات را به سالن‌هاي سينما جلب كرد. اين جشنواره با تمام انتقادها و هشدارهاي جدي، برگزار شد و عدم رعايت تمام و كمال پروتكل‌هاي بهداشتي حواشي بسياري ايجاد كرد. با اين حال برخي از طرفداران جدي سينما پس از ماه‌ها تعطيلي قدم به سينماها گذاشتند و به نظر مي‌رسد در ادامه شاهد رويكرد جديدي در نمايش فيلم‌هاي سينمايي و تشويق مردم به ديدن فيلم‌ها در سالن‌هاي سينمايي باشيم. اما در اين ميان نمي‌توان از توليدات انبوه فيلم‌هاي سينمايي در سال كرونايي غافل شد. فيلم‌هايي كه برخي با هزينه‌هاي بسيار زياد به جشنواره فيلم فجر رسيد و برخي ديگر از شركت در اين رقابت بازماندند. اما مبالغ ساخت برخي از آثار سينمايي در شرايط نه‌چندان مطلوب اقتصادي يك سال اخير تأمل‌برانگيز است. اما كمي بعد از برگزاري اين رويداد هنري، در فهرستي از سوي جشنواره، واريز سهم فروش بليت فيلم‌ها رسانه‌اي شد و نام سهامداران ۱۶ فيلم جشنواره سي‌ونهم اعلام شد. بر اساس اين خبر نام اشخاصي چون سجاد عليجاني، ناصر قديركاشاني و برخي از ارگان‌ها به چشم مي‌خورد كه مبالغ سرمايه‌گذاري آنها روي فيلم‌هاي سينمايي حاضر در اين دوره جشنواره فيلم فجر پرسش‌ها را پررنگ‌تر مي‌كند.
مجيد برزگر فيلم‌ساز و تهيه‌كننده كه امسال با تهيه‌كنندگي فيلم سينمايي «مامان» در اين دوره از جشنواره فيلم فجر حضور داشت، در رابطه با چگونگي ساخت پرتعداد فيلم‌هاي سينمايي در سال كرونايي به «شرق» گفت: «واقعيت اين است كه توليدات سينماي ايران نسبت به سال قبل كمتر شده. هرچند تعداد فيلم‌هاي توليدشده در سال كرونايي هم قابل توجه است، تا نزديكي جشنواره هم پيش‌بيني مي‌شد تعداد فيلم‌هاي ساخته‌شده كمتر باشد. به هر حال ساخت اين تعداد فيلم واقعيتي را نشان مي‌دهد: اينكه در چنين سالي در همه جاي دنيا -با رعايت يا بدون ‌رعايت - پروتكل‌هاي بهداشتي فيلم ساخته مي‌شود و بر حسبِ اهميتي كه عوامل سر صحنه فيلم‌ها به بيماري مي‌دهند -كه طبيعتا همه تلاش مي‌كنند پروتكل‌ها را رعايت كنند - در نهايت بايد ديد چه ميزان و چقدر اين موضوع براي صاحبان فيلم‌ها اهميت دارد. اما درمورد توليداتي كه خودم در آنها مشاركت داشتم صحبت مي‌كنم. تعداد فيلمي كه من توليد كردم كه كم هم نبود، چهار فيلم شد كه تصميم و مقدمات ساخت سه فيلم به پيش از كرونا برمي‌گشت و دو فيلم در دوران كرونا آماده شد و يك فيلم در اين ايام ساخته شد. فيلم‌هايي كه همچنان متعلق به سينماي مستقل است».
او در بخش ديگري از صحبت‌هايش درباره بودجه‌اي كه براي ساخت فيلم‌ها هزينه مي‌شود، گفت: «اينكه بودجه باقي فيلم‌ها از كجا تأمين مي‌شود؟ بايد بگويم واقعيت اين است كه همچنان فيلم‌هاي سينمايي مخاطب دارد. چه بسا مخاطبانش بيشتر هم شده است. به اين معني كه نمايش‌هاي آنلاين اين فرصت را به وجود آورده كه تماشاگران فيلم‌ها چندبرابر شود. به اين معني كه وقتي يك سريال مي‌تواند حداقل يك ميليون نفر را با خود همراه كند، نشان مي‌دهد كه شايد رفتن به سينما حذف شده باشد، اما ديدن فيلم‌ها همچنان ادامه دارد. همچنان اين نشان مي‌دهد كه توليد لازم است و توليد هم انجام مي‌شود و همه شرايط اين دوران را پذيرفته‌اند. اينكه بودجه‌هاي كلان چطور تأمين و فيلم‌هاي گران چطور ساخته مي‌شود، چيزي است كه سال‌ها رواج داشته و ربطي به دوران كرونا ندارد، اما اينكه اين فيلم‌ها كجا امكان نمايش دارند؟ بحث ديگري است. تا به حال بسيار در اين مورد صحبت شده است كه تعداد قابل توجهي از فيلم‌ها سودشان را در توليد كسب مي‌كنند. منظورم اين نيست كه آدم‌هايي كه اين فيلم‌ها را مي‌سازند سود زيادي هنگام توليد نصيبشان مي‌شود. منظور اين است كه بودجه‌هايي مصوب مي‌شود كه انگار كسي خيلي نگران بازگشتش نيست. ما وقتي با بودجه‌هاي شخصي و حداقلي فيلم توليد مي‌كنيم، قطعا نگران هزينه و بودجه‌اي كه صرف شده هستيم و بايد به امكان و امكانات بازگشتش فكر كنيم. اما به نظر مي‌رسد كه بخشي از اين توليدات نگران بازگشت سرمايه‌شان نيستند. به هر حال بودجه‌اي كه اشخاص، ارگان‌ها يا سازمان‌ها مي‌دهند، لابد بودجه‌هايي هستند كه ساختنشان مهم و بازگشت سرمايه كمتر در آنها تعريف شده. ولي بشخصه به امكان پخش آنلاين و نمايش‌هاي مختلف حداقلي سينماها فكر مي‌كنم».
او در بخش ديگري از صحبت‌هايش گفت: «واقعيت اين است كه در حال حاضر اقبال از سريال‌ها خيلي بيشتر از سابق شده است. دليلش هم روشن است. نمي‌دانيم سينماها چند سال و چند ماه زمان مي‌برد كه بار ديگر به شرايط عادي برگردند و مردم با احساس امنيت قدم به سينما بگذارند. اگرچه واقعيت اين است كه در سالن‌هاي خوب و استاندارد و رعايت پروتكل‌ها و فاصله‌گذاري‌ها و فروش 30درصدي صندلي‌ها امنيت خيلي بيشتر از يك كافه يا رستوران است. اما به هر حال اين نگراني و عدم امنيت در ذهن مخاطب امروز وجود دارد. به همين جهت مايل است در خانه از طريق گوشي و تلويزيون فيلم و سريال مورد علاقه‌اش را ببيند. بنابراين سريال‌سازي و توليد محتوا براي پلتفرم‌ها بسيار جدي است. ما در دوران بسيار مهمي قرار گرفته‌ايم و بايد تصميم مهمي در اين زمينه گرفته شود و اميدوارم پلتفرم‌ها به فيلم‌هاي سينمايي هم اقبال نشان بدهند و به همان ميزان براي فيلم‌ها تبليغات داشته باشند و اين را از جمله وظايف خودشان بدانند كه از تعداد مشتركان يا مخاطبان سريال‌ها استفاده و فيلم‌هاي مهم سينماي ايران را به آنها معرفي كنند».
جواد نوروزبيگي كه با فيلم «بي‌همه چيز» در جشنواره سي‌ونهم فيلم فجر شركت كرد و هزينه ساخت اين فيلم حواشي بسياري ايجاد كرد در گفت‌وگو با «شرق» درباره شرايط توليد در سال كرونايي گفت: «سالي كه گذشت به شدت سال سختي بود. ما تجربه بيماري فراگير در سطح دنيا را نداشتيم كه هم‌زمان با چنين شرايطي كار كنيم. ولي امسال چنين موضوعي را تجربه كرديم و باور نمي‌كرديم كه شيوع اين بيماري در تمامي ابعاد آن‌قدر پيچيده و گسترده باشد و با خطر جلو برويم. با اين حال تمام تلاشمان را كرديم كه چراغ سينما را روشن نگه داريم و سختي‌هاي خودش را داشت و با خطرات زيادي روبه‌رو بوديم اما به نظرم سينما هم در اندازه خودش جان‌فشاني كرد و توانست چراغ سينما را روشن نگه دارد اما به نظرم بدون حمايت دولت در سال آينده كه همچنان با اين بيماري روبه‌رو خواهيم بود، توليد و اكران فيلم‌هاي سينمايي دچار مشكل خواهد شد و شايد سال آينده به هيچ وجه به اين تعداد كه امسال فيلم ساخته شد، توليداتي نداشته باشيم چراكه بسياري از سرمايه‌گذاران بخش خصوصي ساخت سريال را در اولويت قرار داده‌اند. من خيلي چشم‌انداز روشني در سال آينده نمي‌بينم اما يقين دارم كه سينما خصوصا در سال آينده حمايت‌هاي دولتي را نياز دارد تا از اين وضعيت عبور كنيم».
او ادامه داد: «سينما شرايط خوبي ندارد. با انبوهي از فيلم‌هاي اكران‌نشده روبه‌رو هستيم كه خودش صدمه بزرگي در حوزه اكران است و بايد فكري براي اين موضوع كرد و چالش بزرگي براي شوراي صنفي نمايش و سازمان سينمايي است».
نوروزبيگي در پاسخ به اين پرسش مبني بر اينكه امسال با ورود بسياري از سرمايه‌گذاران از بيرون سينما روبه‌رو بوديم و محل تأمين هزينه‌هاي ساخت بسياري از فيلم‌ها همچنان سؤال‌برانگيز است، گفت: «درباره اين موضوع زياد صحبت شده است و همه چيز در اندازه يك خبر باقي مانده و هيچ نتيجه‌اي حاصل نشده است. خواهشم اين است كه كمك كنيم سرمايه‌گذار بخش خصوصي همين ميزان كه باقي مانده است از سينما بيرون نرود. انگ‌هايي مثل پول‌شويي و رانت نزنيم و به نظرم درست است كه نقش بخش خصوصي در جشنواره امسال كم بود، اما اگر چنين هم نبود، جشنواره‌اي به اين معنا نداشتيم. شخصي كه به اين اندازه در سينما سرمايه‌گذاري مي‌كند و محل درآمدش فعاليت اقتصادي ديگري است را نبايد تماما با ديد منفي ببينيم. بايد از حضورش در سينما استقبال كنيم. به هر حال صاحب سرمايه‌اي است و بنا بر علاقه‌مندي‌اش به سينما هم آمده. ما هم نه منبع قانوني هستيم و نه دستمان باز است كه استعلام‌هاي لازم را مبني بر تميز يا كثيف بودن پول‌ها رصد كنيم و رده‌هاي بالاي سينما هم نتوانسته به اين موضوع رسيدگي كند. در بدترين شكلش اگر شخصي قصد سوءاستفاده از سينما را داشته باشد، ما ناآگاه هستيم. تلاش مي‌كنيم متوجه شويم، ولي اگر در آن اندازه كه تلاش كرديم درموردش تحقيق كنيم، چيزي نبود به نظرم مي‌شود با آن شخص كار كرد و بخش خصوصي بيشتر در سينما درگير شود. البته خوشحالم كه امسال شفاف‌سازي شد و ليست مالكين فيلم‌ها زود اعلام شد و فكر مي‌كنم با شرايط اقتصادي امسال مي‌تواند حضور چنين اشخاصي در سينما قابل تقدير باشد».
او در پاسخ به اين پرسش كه يكي از پرهزينه‌ترين فيلم‌هاي امسال جشنواره متعلق به او بود و همين موضوع حواشي بسياري ايجاد كرد، گفت: «هزينه‌هاي اين فيلم با توجه به اينكه سال گذشته تعدادي فيلم ساختم و درگير ساخت سريال هستم، كمي از هزينه معمول يك فيلم سينمايي بيشتر شد. فيلم چهار ماه فيلم‌برداري داشت و اگر اين زمان به دو ماه تقليل پيدا مي‌كرد، قطعا هزينه‌ها كمتر مي‌شد و هزينه‌هايي شبيه ساير فيلم‌ها داشت. «بي‌همه چيز» فيلم پرهزينه‌اي نبود و اندازه استاندارد سينماي ايران ساخته شد و ريخت‌وپاشي نشده. مگر من تهيه‌كننده‌اي هستم كه گران بسازم و همين‌طور پول خرج كنم؟ بايد با بازيگران و عوامل صحبت كنيد كه از باقي كارهايي كه حضور داشتند در اين فيلم كمتر دستمزد گرفتند و به دليل فيلم‌نامه خوب بسياري به اين كار جذب شدند».