سايت خبري تحليلي انديشه ها : كميسيون تلفيق منابع هدفمندي را اصلاح مي‌كند؟
سه شنبه، 30 دی 1399 - 21:22 کد خبر:95247
سايت خبري تحليلي انديشه ها:
وزارت نفت با بيش‌برآورد مصرف داخلي بنزين، ميزان صادرات اين فراورده نفتي را كمتر اعلام كرده است تا عملا امكان بيشتري براي دور‌زدن تبصره 14 قانون بودجه سال آينده را داشته باشد و بخش بيشتري از درآمدهاي صادرات فراورده‌هاي نفتي را به خود اختصاص دهد. به گزارش فارس، در جدول منابع هدفمندي يارانه‌ها در تبصره 14 لايحه بودجه 1400، ميزان منابع ناشي از فروش داخلي و صادرات فراورده‌هاي نفتي در سال آينده به‌ترتيب 66.2 و 120 هزار ميليارد تومان در نظر گرفته شده‌اند. همچنين درآمد ناشي از صادرات فراورده‌هاي نفتي معادل هفت ميليارد دلار با ارز 17هزارتوماني بوده است. بخش اعظم درآمد ناشي از فروش داخلي فراورده‌هاي نفتي و بخش قابل‌توجهي از درآمد ناشي از صادرات اين فراورده‌ها در سال آينده مشابه امسال، ناشي از فروش داخلي و صادرات بنزين است. براساس پيگيري‌هاي خبرنگار فارس از سازمان برنامه‌و‌بودجه، در محاسبه ميزان منابع ناشي از فروش داخلي و صادرات فراورده‌هاي نفتي در سال آينده، ميزان فروش داخلي و صادرات بنزين به‌ترتيب 91 و 15 ميليون ليتر در روز درنظر گرفته شده است. بررسي احتمال تحقق پيش‌بيني دولت درباره ميزان مصرف داخلي و صادرات بنزين در سال 1400 بدون اطلاع از ميزان مصرف داخلي بنزين در سال جاري ممكن نيست. بعد از افزايش ناگهاني قيمت بنزين در آبان‌ماه 98 تاكنون، وزارت نفت از اعلام ميزان مصرف داخلي بنزين خودداري كرده و عملا ماه‌هاست كه هيچ آمار رسمي‌اي توسط اين وزارتخانه درباره اين موضوع منتشر نشده است. با اين وجود، خبرگزاري دولتي ايرنا با انتشار گزارشي با عنوان «افزايش سهم CNG در سبد سوخت هم‌زمان با كاهش مصرف بنزين» در تاريخ 9 آبان‌ماه اعلام كرد كه متوسط مصرف بنزين در شش‌ماهه امسال، 74.3 ميليون ليتر در روز بوده است. همچنين روزنامه دولتي ايران با انتشار گزارشي با عنوان «مصرف بنزين؛ يك‌سال پس از سهميه‌بندي» در تاريخ 11 آبان‌ماه اعلام كرد كه متوسط مصرف بنزين در هفت‌ماهه امسال، 75 ميليون ليتر در روز بوده است. براساس پيگيري‌هاي خبرنگار فارس از وزارت نفت، متوسط مصرف بنزين در 9ماهه امسال هم تقريبا مشابه متوسط مصرف بنزين در هفت‌ماهه امسال بوده و از 75 ميليون ليتر در روز فراتر نرفته است. در نتيجه، انتظار مي‌رود متوسط مصرف داخلي بنزين در سال جاري، همين رقم باقي بماند؛ يعني حدود 75 ميليون ليتر در روز. پيش‌بيني افزايش ميزان مصرف داخلي بنزين در سال آينده به 91 ميليون ليتر در روز در‌حالي‌كه مصرف داخلي اين فراورده نفتي در سال جاري حدود 75 ميليون ليتر در روز بوده است، به معناي پيش‌بيني رشد بيش از 20‌درصدي مصرف بنزين در سال 1400 نسبت به امسال است. هرچند انتظار مي‌رود افزايش مصرف بنزين در سال آينده قابل‌توجه باشد زيرا بخشي از كاهش مصرف بنزين در سال جاري ناشي از بيماري كرونا بوده است و بخش زيادي از مردم عطش زيادي به مسافرت در صورت بهبود وضعيت اين بيماري دارند ولي نگاهي به آمارهاي وزارت نفت درباره روند مصرف بنزين در كشور از سال 68 تاكنون (اطلاعات مندرج در «آمارنامه مصرف فراورده‌هاي نفتي انرژي‌زا-سال 1397») نشان مي‌دهد كه صرفا رشد سالانه مصرف در چهار سال، دورقمي (بالاي 10 درصد) بوده و بالاترين رقم رشد سالانه مصرف بنزين در سال 82 رخ داده است كه مصرف بنزين نسبت به سال قبل آن، 11.4 درصد افزايش يافته است. با توجه به همين موضوع، احتمال تحقق پيش‌بيني دولت (بخوانيد وزارت نفت) مبني بر رشد 20‌درصدي مصرف بنزين در سال آينده، به‌شدت پايين بوده است. كارشناسان اعتقاد دارند حداكثر ميزان مصرف بنزين در سال 1400 با فرض رشد 10‌درصدي كه بدبينانه‌ترين حالت محسوب مي‌شود، 82.5 ميليون ليتر خواهد بود يعني ميزان صادرات بنزين كشورمان در سال آينده 8.5 ميليون ليتر افزايش مي‌يابد و به‌جاي 15 ميليون ليتر در روز، حدود 23.5 ميليون ليتر در روز خواهد بود. محاسبات صورت‌گرفته نشان مي‌دهد كه اگر اين بيش‌برآورد مصرف داخلي و كم‌برآورد صادرات بنزين در بخش منابع هدفمندي يارانه‌ها در جدول تبصره 14 لايحه بودجه 1400 اصلاح شود، حدود 750 ميليون دلار معادل 16.5 هزار‌ميليارد تومان (با ارز 17هزارو500 توماني) به منابع ناشي از صادرات فراورده‌هاي نفتي افزوده خواهد شد. البته ميزان درآمد ناشي از فروش داخلي فراورده‌هاي نفتي با اصلاح اين وضعيت حدود 4.2 هزار ميليارد تومان كاهش مي‌يابد. در نتيجه، عملا حدود 12.3 هزار ميليارد تومان به منابع هدفمندي يارانه‌ها افزوده خواهد شد. در‌مجموع، به نظر مي‌رسد وزارت نفت در اين بخش، دچار بيش‌برآورد مصرف داخلي بنزين شده تا ميزان صادرات اين فراورده نفتي را كمتر اعلام كند و عملا امكان بيشتري براي دور‌زدن تبصره 14 قانون بودجه سال آينده را داشته باشد و بخش بيشتري از درآمدهاي صادرات فراورده‌هاي نفتي را به خود اختصاص دهد؛ بدون آنكه سهم دولت از اين درآمدها را در قالب اين تبصره پرداخت كند. نكته قابل‌توجه اين است كه وزارت نفت در سال جاري هم اين اشتباه بزرگ را عمدا مرتكب شده بود و در محاسبه ميزان منابع ناشي از فروش داخلي و صادرات فراورده‌هاي نفتي در سال 1399، ميزان فروش داخلي بنزين را 96.5 ميليون ليتر در روز در نظر گرفته بود؛ رقمي كه حتي اگر كرونا هم رخ نداده بود، به‌شدت دچار بيش‌برآورد بود.