سايت خبري تحليلي انديشه ها : اختيارات و قدرت واقعي و عملي ملكه اليزابت پادشاه بريتانيا
چهارشنبه، 22 خرداد 1398 - 06:19 کد خبر:91903
سايت خبري تحليلي انديشه ها:

اليزابت دوم

از ويكي‌پديا، دانشنامهٔ آزاد
 
 
پرش به ناوبريپرش به جستجو
اليزابت (دوم)
Queen Elizabeth II in March 2015.jpg
اليزابت دوم در سال ۲۰۱۵
سلطنت ۶ فوريه ۱۹۵۲ – تاكنون
تاجگذاري ۲ ژوئن ۱۹۵۳
پيشين جرج ششم
وليعهد چارلز، شاهزاده ولز
 
همسر شاهزاده فيليپ، دوك ادينبرو
فرزند(ها)
نام كامل
اليزابت الكسندرا مري
خاندان دودمان ويندزور
پدر جرج ششم
مادر اليزابت، شهبانوي مادر
زادروز ۲۱ آوريل ۱۹۲۶ ‏(۹۳ سال) 
۱۷ خيابان بروتن، مي‌فر، لندن، بريتانيا
دين و مذهب كليساي انگلستان
كليساي اسكاتلند
امضاء

اليزابت دوم (به انگليسي: Elizabeth II) (اليزابت الكساندرا مري؛ زادهٔ ۲۱ آوريل ۱۹۲۶) ملكه سلطنتي بريتانيا و ديگر قلمروهاي مشترك‌المنافعاست.

او در زمان درگذشت پدرش در فوريه ۱۹۵۲ رئيس اتحاديه كشورهاي همسود و ملكه سلطنتي هفت كشور مستقل مشترك‌المنافع شد: بريتانيا،كانادا، استراليا، نيوزيلند، آفريقاي جنوبي، پاكستان و سيلان.[۱][۲][۳] در دوره فرمانروايي او به عنوان يك ملكه مشروطه، تغييرات سياسي عمده اي به وقوع پيوسته‌اند، از جمله تفويض قدرت به دولت‌هاي محلي در بريتانيا، انتقال حاكميت ملي كانادا به اين كشور از بريتانيا، و استعمارزدايي از آفريقا. بين سال‌هاي ۱۹۵۶ و ۱۹۹۲ تعداد قلمروهاي او با استقلال يافتن آنها تغيير كرد، از جمله آفريقاي جنوبي، پاكستان و سيلان (كه بعدها سري لانكا ناميده شد) جمهوري شدند. سفرها و ديدارهاي تاريخي پرشمار او از جمله ديدار دولتي از جمهوري ايرلند و ديدار با پنج پاپ است. از جمله رخدادهاي شايان توجه شامل تاجگذاري او در سال ۱۹۵۳ و جشن گرفتن جوبيلي‌هاي نقره اي، طلايي و الماسي او بوده‌است. او طولاني‌ترين دوره فرمانروايي و درازترين عمر را در بين حكمرانان بريتانيا و طولاني‌ترين دوره سلطنت را بين ملكه‌هاي سلطنتي و حاكمان زن جهان داشته، مسن‌ترين و قديمي‌ترين پادشاه كنوني جهان است.

وي هم‌چنين رئيس عالي كليساي انگلستان و مدافع ايمان در برخي از كشورهاي قلمرويش نيز هست.[۴]

زندگي[ويرايش]

 
اليزابت دوم در مراسم افتتاح يك سد در ولز، ۱۹۵۲

پس از مرگ پدرش شاه جرج ششم در ۶ فوريه ۱۹۵۲، اليزابت دوم به مقام رياست دولت در پادشاهي متحده، كانادا، استراليا، نيوزلند، سيلان،پاكستان و آفريقاي جنوبي رسيد. امروز بيش از ۱۲۸ ميليون نفر در كشورهايي زندگي مي‌كنند كه او صدر حكومت آنان است. او در ضمن مقام‌هاي صدر همسود، رياست عالي كليساي انگلستان، لرد مان و دوك لانكستر را نيز به عهده دارد. اليزابت دوم در بين حاكمان فعلي طولاني‌ترين دورهٔ صدارت حكومت در جهان را به عهده دارد.[۵][۶] ملكه اليزابت دوم، تاكنون در بريتانيا شاهد فعاليت دوازده نخست‌وزير بوده‌است و خانم ترزا مي، نخست‌وزير كنوني بريتانيا، سيزدهمين نخست‌وزيري است كه در زمان سلطنت او دولت تشكيل داده‌است.[۷]
 
تنديس‌هاي مومي از ملكه اليزابت دوم و شاهزاده فليپ در موزه مادام توسو.

چگونگي وراثت سلطنت[ويرايش]


وضعيت جسماني جرج ششم، پادشاه وقت بريتانيا از سال ۱۹۴۸ رو به وخامت نهاده بود. در سال ۱۹۵۱، وي به علت بيماري سرطان، تحت عمل قرار گرفته بود. در تاريخ ۶ فوريه ۱۹۵۲، جرج ششم، در سن ۵۶ سالگي درگذشت.[۸] بر اساس قانون پيشين وراثت سلطنت در بريتانيا كه قدمت آن به بيش از ۳۰۰ سال مي‌رسيد، اولين فرزند پسر پادشاه وارث سلطنت بود و تنها در صورتي كه پادشاه فرزند پسر نداشت، دختر ارشد او بر تخت سلطنت تكيه مي‌زد. به همين دليل و چون جرج ششم فرزند پسر نداشت، تاج و تخت سلطنت به دختر ارشد وي منتقل شد.[۹] شاهدخت اليزابت، دوشس ادينبرو، در شكارگاه سلطنتي در كنيا بود كه خبر مرگ پدرش را دريافت كرد. بارش توفان بازگشت هواپيما را به تأخير انداخت و يك روز بعد شاهدخت اليزابت به همراه همسرش فيليپ به بريتانيا بازگشت. وينستون چرچيل، نخست‌وزير و ساير مقامات دولت بريتانيا از او در فرودگاه استقبال كردند. اليزابت در ۸ فوريه ۱۹۵۲ و در سن ۲۵ سالگي ملكه بريتانيا و قلمروهاي همسود شد و پدر او هفت روز بعد به خاك سپرده شد. ۱۶ ماه بعد مراسمتاجگذاري ملكه اليزابت دوم انجام گرفت.[۸]
 
تصوير اليزابت دوم بر روي تمبري در استراليا كه يكي از كشورهاي تحت سلطنت او است

تشريفاتي بودن عملي اختيارات ملكه[ويرايش]


در بريتانيا، مقام سلطنت جنبهٔ تشريفاتي و نمادين دارد و اگرچه بسياري از نهادهاي حكومتي به نام پادشاه يا ملكه اين كشور فعاليت مي‌كنند، اما او عملاً داراي اختيارات اجرايي و در نتيجه، مسئوليت سياسي نيست و تصميمات حكومتي، حتي در مورد بسياري از موضوع‌هاي مربوط به خاندان سلطنتي و نهاد سلطنت، به نام پادشاه يا ملكه اما توسط دولت، پارلمان و ساير نهادها اتخاذ و اجرا مي‌شوند.[۹] از آنجا كه سنت‌ها و رسوم سياسي ريشه در تاريخ گذشته اين كشور دارد، ملكه «به‌طور اسمي» از اختيارات گسترده‌اي برخوردار است كه قرن‌ها پيش از اين در دست پادشاهان اين كشور متمركز بود اما امروزه تقريباً تمامي اين اختيارات عملاً به نهادهاي انتخابي و تشكيلات منبعث از اراده مردم تفويض شده و تنها نام و برخي تشريفات مرتبط با آنها براي پادشاه يا ملكه بريتانيا باقي مانده‌است. به خصوص ملكه بريتانيا برخلاف اسلاف سده‌هاي پيشين خود، حق موضعگيري و اظهارنظر سياسي و دخالت در امور حكومتي را به هيچ عنوان ندارد. از جمله اين اختيارات تشريفاتي و اسمي مي‌توان به رياست دولت، فرماندهي كل نيروهاي مسلح و تأييد قوانين مصوب پارلمان و همچنين رياست عاليه بر كليساي انگليكن اشاره كرد. در عمل، رياست دولت و فرماندهي كل نيروهاي مسلح به نخست‌وزير سپرده مي‌شود و طي حدود سيصد سال گذشته، فرمانروايان بريتانيا هيچگاه از امضاي مصوبات پارلمان خودداري نكرده‌اند. كليساي انگليكن نيز خود داراي تشكيلاتي براي تعيين مقامات ارشد و همچنين اداره امور خويش است هر چند موقعيت ملكه به عنوان «مدافع مذهب» در تشريفات كليسايي همچنان محفوظ است.

اليزابت دوم علاوه بر رياست كشور بريتانيا، رئيس تعداد ديگري از كشورها نيز بوده كه عموماً زماني مستعمره بريتانيا بودند. سلطنت او بر بعضي از اين كشورها، مانند پاكستان، سيلان (سريلانكا)، نيجريه، سيرالئون، جامائيكا، مالاوي و چند كشور ديگر چند سال به طول انجاميد و اين كشورها بعداً تصميم گرفتند رياست كشور را به نهادهاي داخلي منتقل كنند. در برخي ديگر، اين ترتيبات همچنان برجاست و در حال حاضر، اليزابت دوم علاوه بر بريتانيا، رياست پانزده كشور ديگر را نيز در اختيار دارد اما وظايف سلطنت در اين كشورها توسط فرمانداران كل به نمايندگي از سوي او ايفا مي‌شود. فرمانداران كل معمولاً به پيشنهاد دولت محلي و تصويب ملكه به اين سمت منصوب مي‌شوند. اليزابت دوم همچنين رئيس اتحاديه كشورهاي همسود متشكل از ۵۲ كشور است.

در شرايط عادي، كه كمابيش طي چند سده اخير به خصوص پس از نيمه قرن نوزدهم در بريتانيا حكمفرما بوده‌است، وظايف اصلي ملكه عبارتست از ارائه مشورت به نخست‌وزير، توصيه سياست‌ها به نخست‌وزير بدون حق پافشاري بر اتخاذ آنها و هشدار در مورد اشتباهات احتمالي. نخست‌وزير بريتانيا هفته‌اي يك بار با ملكه ديدار خصوصي دارد و اسناد و گزارش‌هاي دولتي هم به‌طور روزانه براي ملكه ارسال مي‌شود هر چند او حق افشا، گفتگو يا اظهارنظر دربارهٔ محتواي آنها را ندارد.

او تنها كسي است كه در بريتانيا مي‌تواند بدون داشتن گواهي‌نامه رانندگي يا پلاك ثبت‌شده رانندگي كند.[۱۰]

اعتقاد به گسترده‌تر بودن اختيارات ملكه[ويرايش]


برخي ديگر مانند اندرو جرج نماينده ليبرال دموكرات مجلس عوام معتقد هستند اسناد فاش شده در مورد دخالت ملكه در فرايند مردم سالاري، چشم‌هاي كساني را كه معتقد هستند ملكه تنها نقش تشريفاتي دارد باز مي‌كند.[۱۱]

ثروت[ويرايش]

View of Sandingham House from the south bank of the Upper Lake
 
خانه ساندرينگهام، اقامت‌گاه خصوصي و از اموال شخصي اليزابت دوم است كه به او از خانواده‌اش ارث رسيده‌است.

املاك سلطنتي ، نام بنيادي است كه براي ملكه درآمدزايي مي‌كند.[۱۲] اين بنياد بيش از ۵۰۰ ميليون پوند املاك شخصي، سرمايه‌گذاري و درآمد ملكه بريتانيا را اداره مي‌كند.[۱۳]

در مورد ميزان ثروت شخصي اليزابت دوم، ملكه بريتانيا، سال‌ها حدس و گمان زده شده‌است. در سال ۲۰۱۱، ملكهٔ بريتانيا با ۳۰۰ ميليون پوند دارايي اثبات‌شده، در رده ۲۵۷ «فهرست ثروتمندترين‌هاي بريتانيا» قرار گرفت.[۱۴] مجله اقتصادي فوربز، در سال ۲۰۱۰، ميزان ثروت شخصي اليزابت دوم را در حدود ۴۵۰ ميليون دلار آمريكا تخمين زده بود.[۱۵] در سال ۱۹۹۳، دفتر مخصوص ملكهٔ بريتانيا، در واكنش به اخبار و شايعاتي مبني بر ميزان دارايي‌هاي شخصي ملكه به ميزان ۱۰۰ ميليون پوند استرلينگ، آن را «به شدت اغراق‌آميز» توصيف كرد.[۱۶]

كلكسيون سلطنتي، كه شامل جواهرات سلطنتي امپراتوري بريتانيا و آثار هنري برجسته‌اي است، جزو اموال شخصي ملكهٔ بريتانيا محسوب نمي‌شود و تنها در اختيار ملكه قرار دارند.[۱۷][۱۸] هم‌چنين كاخ‌هاي سلطنتي باكينگهام و دژ ويندسور، تنها در اختيار خانواده سلطنتي قرار دارند و مالكيت آن‌ها در اختيار خانواده سلطنتي و ملكه بريتانيا نيست.[۱۹] از ديگر اموال منقولي كه تنها در اختيار خانواده سلطنتي قرار دارد، قلمرو دوك لنكستر است كه در سال ۲۰۱۰، ارزش آن در حدود ۳۴۸ ميليون پوند استرلينگ تخمين زده شده‌بود.[۲۰]

گفته مي‌شود كه اليزابت دوم به اقامت در كاخ باكينگهام كه اقامت‌گاه رسمي خانواده سلطنتي در شهر لندن است، چنان رغبتي ندارد و اقامت در قلعه ويندسور را به مراتب ترجيح مي‌دهد.[۲۱] كاخ ساندرينگهام و دژ بالمورال اقامت‌گاه‌هاي خصوصي و از اموال خانوادگي ملكه بريتانيا هستند. ملكه اليزابت دوم، مالك شخصي اين دو كاخ است.[۱۹] درآمدهاي حاصل از املاكي به ارزش بيش از ۶٫۶ ميليارد پوند استرلينگ، تحت قيوميت خانواده سلطنتي بريتانيا است، كه در انگلستان به اصطلاح «املاك تاج» ناميده مي‌شود. ملكه بريتانيا حق فروش هيچ‌يك از آن املاك و مستغلات را ندارد و درآمد حاصل از آن‌ها نيز به خزانه بريتانيا جهت پرداخت حقوق كارمندان دولت، واريز مي‌شود.[۲۲]
 
نشان سلطنتي ملكه اليزابت دوم درپادشاهي متحده به جز اسكاتلند

عناوين، لقب‌ها و نشان‌ها[ويرايش]

 
نشان سلطنتي ملكه در اسكاتلند
  • ۲۱ آوريل ۱۹۲۶ — ۱۱ دسامبر ۱۹۳۶والاحضرتِ سلطنت شاهدخت اليزابت يورك
  • ۱۱ دسامبر ۱۹۳۶ — ۲۰ نوامبر ۱۹۴۷والاحضرتِ سلطنت شاهدخت اليزابت
  • ۲۰ نوامبر ۱۹۴۷ — ۶ فوريه ۱۹۵۲والاحضرتِ سلطنت شاهدخت اليزابت، دوشس ادينبرو
  • ۶ فوريه ۱۹۵۲ — تا كنونعلياحضرت ملكه

جانشينان[ويرايش]


نوبت جانشيني سلطنت بريتانيا بعد از اليزابت دوم، به ترتيب زير است:[۲۳]

پانويس[ويرايش]

  1.  Relationship with the Crown - Guernsey
  2.  http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/QueenandCrowndependencies/ChannelIslands.aspx
  3.  شصتمين سالگرد آغاز سلطنت ملكه بريتانيا، بي‌بي‌سي فارسي
  4.  مراسم شصتمين سالگرد سلطنت ملكه بريتانيا در پارلمان، بي‌بي‌سي فارسي
  5.  "Thailand's King Bhumibol Adulyadej dies at 88". BBC News. 13 October 2016. Retrieved13 October 2016.
  6.  PA (13 October 2016). "Queen takes over longest reign mantle after Thailand's King Bhumibol dies". AOL (UK). Retrieved 13 October 2016.
  7.  آغاز مراسم گرامي‌داشت شصتمين سالگرد سلطنت ملكه بريتانيا، بي‌بي‌سي فارسي
  8. ↑ پرش به بالا به:۸٫۰ ۸٫۱ آغاز سلطنت اليزابت، شاهزاده جوان، بي‌بي‌سي فارسي
  9. ↑ پرش به بالا به:۹٫۰ ۹٫۱ برابري تاريخي دختران و پسران خانواده سلطنتي بريتانيا بر سر تاج و تخت، بي‌بي‌سي فارسي
  10.  Royals at the wheel: The Queen, the Duke of Edinburgh and Prince William take their 4x4s for a spin around Balmoral, Daily Mail
  11.  https://www.theguardian.com/uk/2013/jan/14/secret-papers-royals-veto-bills. پارامتر |عنوان= يا |title= ناموجود يا خالي (كمك)
  12.  اسناد پارادايز: ۱۰ ميليون پوند از اموال شخصي ملكه بريتانيا در صندوق‌هاي فراساحلي سرمايه‌گذاري شده بود، بي‌بي‌سي فارسي
  13.  اسناد پارادايز؛ اسرار پناهگاه‌هاي مالياتي ابرثروتمندان فاش شد، بي‌بي‌سي فارسي
  14.  ثروتمندان بريتانيا، «پولدارتر» شده‌اند، بي‌بي‌سي فارسي
  15.  Serafin, Tatiana (7 July 2010), "The World's Richest Royals"Forbes, archived from the original on 28 June 2012, retrieved 13 January 2011
  16.  Lord Chamberlain Lord Airlie quoted in Hoey, p. 225 and Pimlott, p. 561
  17.  What is the Royal Collection?, The Royal Collection, retrieved 12 November 2008
  18.  The Royal Collection, Official website of the British Monarchy, retrieved 9 December 2009
  19. ↑ پرش به بالا به:۱۹٫۰ ۱۹٫۱ The Royal Residences: Overview, Official website of the British Monarchy, retrieved9 December 2009
  20.  Accounts, Annual Reports and Investments, Duchy of Lancaster, 27 July 2010, retrieved26 September 2010
  21.  English, Rebecca (20 April 2006), "'The Queen will NEVER consider abdicating'"Mail Online, London: Associated Newspapers Ltd, retrieved 9 December 2009
  22.  The Crown Estate Annual Report 2010: Financials: Balance sheet, Crown Estate, 23 June 2010, retrieved 26 September 2010
  23.  جانشيني، وب‌سايت رسمي سلطنت بريتانيا

جستارهاي وابسته[ويرايش]

منابع[ويرايش]